HILLSBORO ADLİYE SARAYI
Çeviri: Günebakan
MAYMUN DAVASI Bana o eski dinimi verin
O bana yeter
Bana o eski dinimi verin
O bana yeter
Küçük Davud'a yetmişti
bana da yeter
Oh, bana o eski dinimi verin
Bana o eski dinimi verin
O bana yeter
İhtiyar Yunus'a yetmişti
bana da yeter
Musevi çocuğa yetmişti
bana da yeter
Bana o eski dinimi verin
O bana yeter
HILLSBORO KARMA OKULU
ERKEK GORİLİN KAS ANATOMİSİ
Günaydın bayanlar, baylar.
Ziyaretçilere de günaydın.
Bugünkü bilim dersimizde...
...Darwin'in "İnsan'ın Temelleri" hakkındaki teorisini...
...tartışmaya devam edeceğiz.
Dün de belirttiğim gibi Darwin'in teorisi,...
...insanın alt düzey hayvan cinslerinden geldiğini,...
...denizde döllenen ilk yumurtaların maymuna,...
...sonunda da insana evrimleştiğini bize söyler.
Bana herhalde şunu söyleyeceksiniz...
..."İşte bu yüzden bazılarımız maymunluk yapıp duruyor".
Bay Charles Darwin'in söylemeye çalıştığı şey--
Bertram T. Cates?
Hadi ama, Sam! Beni gayet iyi tanırsın.
31428 no.lu maddeyi ihlal etmekle suçlanıyorsunuz.
Umumi Kanunun 37.cildinin 31428 no.lu maddesine göre,...
...insanın yaratılışına ait İncil’deki bilgiyi...
...görmezden gelip,...
...insanın alt düzey hayvan cinsinden geldiğini...
...öğrettiğiniz için, kamu okullarında...
... öğretmenlik yapmanız yasaklanmıştır.
Bertram Cates, sizi tutukluyorum.
EVRİM YASASI SINAVINDA ÖĞRETMEN TUTUKLANDI
İNSAN MIYIZ, MAYMUN MU?
CENNETLİK HILLSBORO: ORTAÇAĞA DÖNÜŞ
HILLSBORO'DA MAYMUN DAVASI
''Maymun davası!''
Al bir tane daha. ''Hillsboro Şakası''
Bütün dünya bizimle dalga geçiyor.
Bakın Chicago ne yazmış :
''Cennetlik Hillsboro."
"Kafaları mı boş, yoksa kafaları mı boşlukta?"
Size söylüyorum, fazla ileri gittik.
Bırakalım dalga geçsinler.
Biz Tanrı için savaşıyoruz, öyle değil mi Peder?
Evlatlarımızın İncil'e gülmelerindense...
...dinsizlerin bana gülmelerini yeğlerim.
İsa ile dalga geçtiler, ona vurdular, üstüne tükürdüler...
-...O ise onlara diğer yanağını uzattı. - Amin.
Bakın Peder, biz onları cezalandırmak istemiyoruz.
Sadece durdurmak istiyoruz.
Tom, sen bir savcısın. Yapabileceğimiz birşey yok mu?
Etik olarak benim bir görüş bildirmem doğru olmaz.
O zaman okula geri dön sen.
Beyler söyler misiniz, yabancıların ve kibirli şehirlilerin düşüncelerinden bize ne?
Frank, senin otelinde kalan bir Fransız oldu mu hiç?
Bak, şunu gözden ka--
Sense daha ne kadar şu New Yorklu ukalalara mısır unu satacaksın?
Tanrı bizi diğerlerine doğru yolu göstermemiz,...
...çobana ve sürüye katılmamız için seçti.
Biz koyun değiliz!
Hain olacağıma koyun olurum daha iyi.
Durun bir dakika. Durun bir dakika.
Hillsboro belediye başkanı olarak...
...kanunlara uyulmasında ısrar ediyorum...
...bunun siyasi geleceğimi olumsuz etkilemesi pahasına olsa bile.
Hiçbir etkisi olmayan bu karalamaları görmezden geleceğim.
Zaten senin görev süren iki ay sonra bitiyor.
En baştan hiç seçilmemiş olmalıydın.
Sen zayıf bir başkansın.
Dostlarım,...
...bildiğiniz gibi benim işim rakamlar:...
...hesaplar, çekler, indirimler.
Ben ve bankam pratik gerçekçilik prensibini uygularız.
Arkadaşlar, farkında değil misiniz...
...bu kanun yüzünden...
...ülkemizin en önemli üniversiteleri eyaletimizden gelen...
...öğrencilerin adaylıklarını kabul etmeyecek?!
Hillsboro tabelası yerine "eski moda" yazan bir tabela...
...asma fikrine sahip olan birini tanımıyorum.
Bana gelince, ben geçmiş çağlara para yatırmayacağım.
Bankamın New York, Pennsylvania ve IIIinois'de itibarı olsun...
...ve oğlum Yale'e gitsin istiyorum.
Bu odadaki herkes gibi ben de...
...İncil'in köktendinci yorumuna inanıyorum.
Ama gelişmelere gözümüzü kapatamayız. Söylemek istediğim--
Durun bir dakika!
Matthew Harrison Brady maymun davasının savcılığına gönüllü olmuş.
Matthew Harrison Brady.
-Tanrı bize sağ kolunu gönderdi. -Ben onunla çalışırım.
Ülkenin dört bir yanından buraya gelecekler.
Şehrimiz tıka basa dolacak.
Chattanooga'daki eğitim toplantısından daha kalabalık olacak.
İnsanların kalacak yer bulmaları gerekecek.
Yemek de yemeliler.
Bu dava sayesinde Hillsboro'yu bütün ülke tanıyacak.
Tanrı'ya şükürlerimizi sunalım.
Hadi dua edelim.
Dua etsen iyi olur, evlat.
Düşünsene bir, Matthew Harrison Brady buraya geliyor.
Başkanlık seçimlerinde ona oy vermiştim...İki kere.
Önce 1900'da, 1908'de bir kez daha.
İlk adaylığında yaşım oy vermek için küçüktü...
...ama babam ona vermişti.
Bir keresinde Chattanooga'daki bir eğitim toplantısında görmüştüm onu.
Sesi çadırı titretiyordu.
-Avukatın kim olacak, evlat? -Henüz bilmiyorum.
Baltimore'daki bir gazeteye yazdım. Onlar birini gönderecek.
Ağzının iyi laf yapması lazım.
Yine o gazetecilerden biri olmalı.
Baya popüler birisin.
Öyle.
Bert, sakıncası yoksa eğer... Sadece görüntü icabı.
- Kimin geldiği hiç belli olmaz. - Haklısın. Bunun için endişelenme, Mort.
Geliyorum.
- Kim o? - Mort?
Rachel! Girsene!
Bert'e hediyen var, ha?
Mort, babam buraya geldiğimi bilmesin.
Rahip bana kendi işlerinden bahsetmiyor, ben ne diye kendi işlerimi anlatayım ki?
- Bert iyi mi? -Elbette iyi.
Dünyanın en güvenli yeri hapishanedir.
Hadi gir. Hadi!
Onlara üzgün olduğunu söyle.
Bir hata olduğunu söyle.
Yalvarırım...
Onlardan bedenimi özgür bırakmalarını isteyerek zihnimi hapsetmeyecek miyim?
Buna katlanabilir misin, Rachel?
- En azından birlikte olurduk. - Aynı...
Aynı olmazdı.
Rachel, ırmağın kenarında geçirdiğimiz...
Suya bakıp...
...mucizeleri düşünürdük...
...yıldızların ne işe yaradığını...
...ya da ayın başka bir yüzü olup olmadığını merak ederdik.
Artık bunlar olmaz, Rachel.
- Hâlâ aynı şeyleri yapabiliriz. - Hayır, yapamayız.
Bu aklımızda, gizli bir yerlerde kalır...
...ikimizin de.
Vay! Demek önümüzdeki 10,000 yıl için...
...bilimin kaderine karar verilecek yer burası.
Ey zaman, ey ahlak!
Neyse...
Görüyorum ki hem güzellik, hem de biyoloji bizim yanımızda.
- Kimsiniz? - Bu sizin yazınız mı?
- Evet. - Bu da benim ki.
Hornbeck. E.K. Hornbeck, Baltimore Herald'dan.
- Sizden haber bekliyorduk. - Okuyun.
Daktilom Hillsboro kâfiri hakkında hoş, hüzünlü bir şarkı söylemekte.
B. Cates, yeni Dreyfus.
Biyoloji kitaplı Romeo.
Bir ısırık alır mısınız?
Korkmayın. Ben yılan değilim, Küçük Havva.
Ve bu da ilim ağacından değil.
Ah, hayır.
Bunun "Cennetlik Hillsboro'da" yetişenini bulamazsınız.
Biraz cehalet çalısı var ama tek bir ilim ağacı bile yok.
Adem Baba'ya sorun.
- Beni şehit gibi göstermişsiniz. - Olabilirsiniz.
Şehitlerin hep ispat edecekleri birşeyleri vardır; sizin de öyle.
Ama henüz halenizi kazanamadınız.
Arenada aslanla karşı karşıya kalmadığınız sürece de...
...haleniz olmayacak.
- Brady'yi mi kastediyorsunuz? - Bert'in şehit olmasını istemiyorum.
Zaten neyi ispatlamaya çalışıyorsun ki?
Rach, hiçbir şeyi ispatlamaya çalışmıyorum.
Sadece öğrencilerime, insanın saksıdaki bir sardunya gibi buraya ekilmediğini,...
...yaşamın uzun bir mucizeden kaynaklandığını öğretmek istiyorum.
- Yedi günde bitmedi. - Ama bu kanuna aykırı.
Öğretmen bir kamu görevlisidir.
Kanunların ve okul komisyonunun isteklerini yerine getirmek zorundadır.
Sanığın savunmasında söyleyeceği birşey var mı?
Eğer yoksa, ben de sizi kamunun hizmetçisi...
...ve okul komisyonunun dilsiz uşağı olarak yaşamaya mahkûm ediyorum.
Fikirlerin atılması için çöp sepeti lobide satışta.
Bunda komik bir şey görmüyorum, Bay Hornbeck.
İtiraz kabul edildi. Ben de görmüyorum.
O halde neden bizi yalnız bırakmıyorsunuz?
Siz gazeteciler Bert'in başına zaten yeteri kadar sorun çıkardınız?
Daha ne istiyorsunuz?
Bu genç Sokrates’e...
...Baltimore Herald'ın baldıran otuna itiraz ettiğini....
...ve ona bir avukat tedarik edeceğini söylemeye geldim.
Kimi?
Kim mi?
Bilmiyorum ama ne fark eder?
Eski tarz hileleriyle genç bir avukat ya da modern hileleriyle yaşlı bir avukat.
Uyan artık, Kopernik!
Kanunlar her zaman kanun yapıcılarının yanındadır...
...ve herşey onların temsil ettiği çark etrafında döner.
Seninle gazeten neden burada peki?
Çünkü biliyorum ki, gündoğuşu görsel bir yanılsamadır.
Öğretmenim öyle söylemişti.
Başkaları için zahmete girecek birine pek benzemiyorsunuz.
- Şey gibisiniz-- - Alaycı mı?
Haklısın. Cazibemin bir parçası.
İnsanlara beni sevdiren iğrenç şeyler yaparım.
Ve de onları benden nefret ettiren hoş şeyler yaparım.
İğrençliklerim çok beğeniliyor.
Kaygılanma, küçük Havva.
Ekşimiz tereyağı olabilirim...
...ama ekmeğin sizin tarafınızdaki yüzündeyim.
Bana o eski dinimi verin
O bana yeter
İhtiyar Yunus'a yetmişti
O bana yeter
Bana o eski dinimi verin
O bana yeter
Küçük Davud'a yetmişti
O bana yeter
BRADY İLE İLERLEYELİM
İNCİL VE TANRI
BANA KUYRUK TAKMAYIN
KAHROLSUN DARWİN
ŞEYTANI HILLSBORO'DAN UZAK TUTUN
BİZİMLE OYNAMAYIN
TANRI MATT BRADY'İ KORUSUN
...KAFETERYA CENNETE LAYIK YEMEKLER
Matthew Harrison Brady...
...Hillsboro belediye başkanı olarak, bu şehrin,...
...daima bizim gibi mütevazi insanlar için savaşan bir savaşçıyı ağırlamaktan...
...gurur duyduğunu söylemek istiyorum.
Eğer siz onların oy hakkı için uğraşmasaydınız...
...bu şehrin kadınları oy kullanamayacaktı.
Eğer destek vermeseydiniz ve onun dışişleri bakanı olmasaydınız...
...Başkan Wilson ne Beyaz Saraya girebilirdi ne de savaşı kazanabilirdi.
Sonuç olarak, şanlı eyaletimizin valisi,...
...milis kuvvetlerinde fahri albaylık ünvanını size sunmak için...
...beni görevlendirdi.
Brady'e yetmişti...
Brady'e yetmişti
bana da yeter.
DARWİN İÇİN HÜKÜM GÜNÜ
Albay Brady...
Kulağa hoş geliyor!
Dostlarım,...
...Bayan Brady ve ben aranızda olmaktan çok mutluyuz.
Hepimiz size oy verdik... Üç kez.
Umarım ki üç ayrı seçimdedir.
Bir şey daha isterdim sizden.
Keşke bu kadar sıcak karşılamasaydınız bizi.
- Bay Brady, Bay Brady? - Evet?
- Buyrun. - Tanrı sizi korusun.
- Bu da bayan Brady'ye - Teşekkür ederim.
Şimdi, sorabilir miyim...
...bu topluluğun ruhani lideri kim?
Peder Jeremiah Brown.
- Hadi, peder. - Nasılsınız, Peder?
Burda, yanımda durur musunuz? Teşekkür ederim.
Hillsboro'lu dostlarım,...
...buraya neden geldiğimi biliyorsunuz.
Sadece kanunları ihlal eden birini,...
...Tanrı'nın sözüne karşı çıkan genç bir adamı dava etmek için gelmedim.
Buraya geldim, çünkü şehrinizdeki bir sınıfta olanlar...
...kuzeydeki büyük kentlerde iğrenç saldırılara yol açtı.
Bu kavgayı biz çıkarmadık.
Bizler...
...kardeşlik ve barış içinde yaşamak isteyen,...
...sevdiklerini bağrına basan,...
...çocuklarına tanrının ve doğrunun yolunu öğretmeye çalışan...
...basit insanlarız.
Peki bunlar çocuklara ne öğretiler, bu putperestler,...
...bu şerrin rahipleri?
Peki ne istiyorlar çocuklarımızdan?
Yıldızlar arası mesafeyi ölçmelerini,...
...ve ellerinin arasında tuttukları Tanrı'yı unutmalarını.
Onlar kaybetti, dostlarım.
Çünkü hayvandan geldiğine inanan insan...
...hayvan olarak kalmalıdır.
Genç kurtların ihtiyarlara saldırması gibi...
...ahlakını ve kurtuluş ümidini kaybeden bu masum çocuklar da...
...atalarına karşı çıkacaklar.
Ve ülkemiz Sodom ve Gomore'ye benzeyecek...
...veba, azab, kin ve ölüm diyarına.
Buna katılmıyorum.
Siz kimsiniz?
Hornbeck...
E.K. Hornbeck, Baltimore Herald'dan.
Ah, evet.
Evet, gazetenizi biliyorum...
...yazılarınızı da bayım.
Bayanlar, baylar gazetemin "Cennetlik Hillsboro" davası için...
...iki temsilci gönderdiğini duyurmak istiyorum.
Amerika'nın bugün için en yetenekli gazetecisini, yani bendenizi,...
...ve yirminci yüzyılın en parlak hukuk adamını.
Henry Drummond.
- Henry Drummond da kim? - Cehenneme geri postalarız biz onu!
Şehrimizden kovarız.
- Gelmesine izin vermeyelim. - Buraya yaklaştırmayın.
Hayır, hayır.
Bence Henry Drummond'a hoş geldin demeliyiz.
Düşman savaşa Goliath'ını göndermişse, bu davamızı daha da yüceltir.
Henry Drummond 40 yıldır bu ülkenin mahkemelerini uğraştırıyor.
Kavgaya o tutuştuğunda manşetler de ardından gelir.
Tüm dünya Drummond'a karşı elde edeceğimiz zafere tanıklık edecek.
Aziz George ejderha yerine yusufçuk öldürmüş olsaydı...
...kim hatırlardı onu?
Burada, Hillsboro'da, sadece şeytanın müridini değil,...
...şeytanın kendisini de öldürme fırsatını yakaladık.
Brady'e yetmişse
Brady'e yettiyse eğer
Bardy'e yettiyse eğer
Brady'e yettiyse eğer
öyleyse bana da yeter
Bana o eski dinimi verin
O bana yeter
Bana o eski dinimi verin
Buranın yabancısısınız,değil mi?
Kalacak güzel ve temiz bir yer arıyorsunuzdur herhalde.
Güzel ve temiz bir yerim vardı bayan. Buraya gelmek için orayı bıraktım.
Brady'e yettiyse eğer
öyleyse bana da yeter
Rachel.
Yemeği kaldırmadım. Masada.
Huzur gelecek, kızım.
Tanrıya günahkârı tüm çıplaklığıyla ortaya çıkardığı için şükretmeliyiz.
Vaaz vermeyi kes baba. Sana söyleyeceğim şeyler var.
Altüst durumdasın, kızım.
- Sen birşeyler ye, sabah konuşuruz. - Hayır, şimdi.
Bert'i terk etmeyeceğim.
Anlamıyorum.
Bay Brady'nin ne dediğini duydun.
Onu seviyorum baba. Onu seviyorum.
Hayır. Bu Yehuda'yı sevmek demek.
O adam günahtan başka bir şey veremez sana.
En başından beri bunu söylüyorum.
Ne yaptı? Bu kadar korkunç olan ne yaptı?
Neden ondan bu kadar nefret ediyorsun?
Çünkü ben Tanrı'yı seviyorum ve onun düşmanlarından nefret ediyorum.
Bert de Tanrı'yı seviyor.
O halde Henry Drummond'la ne işi var?
Ateizm çöplüğünü yurttaşlarımızın kulaklarına kusması için...
...Henry Drummond'u neden buraya getiriyor peki?
Sen öğretmensin.
Zihinlerin iyiye ya da kötüye nasıl kolayca...
...yönlendirilebileceğini bilirsin.
Bert kimseyi yoldan çıkarmadı.
Sana ateizm zehri bulaşmış.
Diz çök ve bağışlanmak için dua et.
- Ne için bağışlanacakmışım? - Bana ihanet ettin.
- İnancına ihanet ettin. - Ben kimseye ihanet etmiyorum.
Neyse ki annen burda olup da senin şu halini görmedi.
- Baba, lütfen dinle beni. - Eğer bizi cennetten görüyorsa...
...seni ve beni affetmesini istiyorum ondan.
Baba, ta çocukluğumdan beri karanlıktan korkup...
...gecenin bir yarısı uyanırım; sanki evin altı üstüne dönmüş gibi.
Yatağa tutunmazsam gökyüzüne fırlayacağımı sanıyorum.
Bağışla onu annesi, bağışla onu Tanrım.
Güvende olduğumu ve herşeyin yolunda olduğunu bana söylemen için...
...sana koşmak isterdim.
Ama düşmekten çok, senden korkardım baba.
- Şimdi de aynı şey. - Başaramadım.
Ne yapmam lazım, söyle Tanrım. Bocalayan adımlarıma yol göster.
Baba.
Kızımı seviyorum.
- Onu nasıl kurtarabilirim? - Baba, ayağa kalk lütfen.
Üzerinize temiz su dökeceğim, arınacaksınız.
Sizi bütün kirlerinizden ve putlarınızdan arındıracağım.
Size yeni bir yürek verecek, içinize yeni bir ruh koyacağım.
İçinizdeki taştan yüreği çıkaracak,...
...size etten bir yürek vereceğim.
ŞEYTANI HİLLSBORO'DAN UZAK TUTUN.
BRADY - TANRI ADAMI HALK ADAMI.
- Merhaba şeytan. Cehenneme hoş geldin. - Merhaba, Hornbeck.
Hillsboro. Cennetlik Hillsboro. İncil kemerinin tokası.
Hadi gel.
Nerede kalıyoruz?
Tıpkı bu şehirdeki diğer şeyler gibi...
...yanlış adla anılan belediye konağında, aynı odayı paylaşıyoruz.
Beni takip et. Sana hiç keşfedilmemiş derinliklerimizi göstereceğim.
İncil!
Sıcak sosisli sandviçler. Buyrun.
İşte bu büyük bir problem!
Hangisi daha aç, midem mi, ruhum mu?
- Bir sosisli. - Elbette, efendim.
Bu maymun muhabbeti hakkında ne düşünüyorsunuz?
Bir düşüncem yok, efendim. Düşünceler ticarette iyi değildir.
Evrimci misiniz? İmansız mı yoksa günahkâr mısınız?
Daha kötüsü. Bir gazete için yazıyorum.
- Sandviç ister misin? - Hayır sağol.
Öyleyse siz Tanrı'nın sadık kulu olmalısınız, efendim.
Yo, yo, ülserim var.
Bayanlar ve baylar...
...ters evrim bir teori değil, kanıtlanmış bir gerçektir.
Dostlarım, insan maymundan evrimleşmemiştir.
Ama maymun insandan evrimleşmiştir.
Şurada oturan yaratığa bir bakın.
İşte karşınızda hayvanlığından dolayı insanın düşebileceği...
...çirkinliğin bir örneği duruyor.
Şu küçücük kaşlara bakın.
Şu fıldır fıldır gözlere bakın.
Yüce tanrının şeytanı cennetten kovduğu ne kadar kesinse...
...insandan da bu zavallı yarattığı o kadar kesin.
Bana bakmayı kes, yavrum.
İşte günahın bedeli dostlarım.
Ders çıkarın kendinize. Bakın ve sakının.
Teşekkür ederim.
Bağışlarınız çok makbule geçecek.
Büyükbaba!
Hillsboro'ya hoş geldiniz efendim.
Davalının mı yoksa davacının mı tanığı olarak geldiniz?
Hey siz!
Siz Henry Drummond musunuz?
- Evet. - Ben Royce McHenry, çiftçiyim.
Tanıştığımıza memnun oldum, Bay McHenry.
Size şunu söyleyeyim; bizler sıradan, basit insanlarız.
Neyi, nasıl düşünmemiz gerektiğini söyleyen yabancılara ihtiyacımız yok.
Benim de görevim bu değil, Bay McHenry.
O halde neden geldiğiniz yere geri dönmüyorsunuz?
- Baya kızışmış durumdalar, ha? - Mesihleri dün geldi.
Baksana Drummond, neden eve dönüp ülserini iyileştirmiyorsun?
Burada zafer kazanamayacaksın.
Tam bir zafer diye birşeyin olmadığını bilecek kadar...
...uzun süredir avukatlık yapıyorum.
Bu şehirde düşünen tek bir kişi var ve o da hapiste.
Ben de bu yüzden buradayım.
Basit, sıradan insanlar; ikinci nesil.
Bay Drummond?
Hepimiz Bay Cates'in biyoloji sınıfının öğrencileriyiz.
Hepimiz onu çok seviyoruz.
Umarız ona yardımcı olursunuz.
Umarım evlat. Umarım.
- Sarah! - Seni görmek ne güzel, Henry!
Keşke şartlar böyle olmasaydı.
Sarah, her zamankinden de güzel görünüyorsun.
- Bay Hornbeck'i tanıyor musun? - Memnun oldum, Bayan Brady.
Memnun oldum, Bay Hornbeck.
Affedersiniz.
Henry! Henry Drummond!
- Nasılsın Henry? - Merhaba, Matt.
Görüyorum ki, gençlerle arkadaşlık ediyorsun.
Evet, bu günlerde gençler bana daha yakın.
- 206 nolu oda, Bay Drummond. - Teşekkür ederim.
İkimiz de gittikçe yaşlanıyoruz ha, Henry?
Matt, doktorların bu sıcakta aşırı yeme konusunda dediklerini biliyorsun.
Endişelenme, anne.
Önümüzdeki savaş için güçlenmemiz lazım.
Valizlerini yukarı çıkarıyorum, avukat bey.
Teşekkür ederim.
Yine mi siz, Bay Hornbeck?!
Dünkü yazınızı okudum. Çok önyargılı olduğunu söylemek zorundayım.
Bay Brady, bir gazetenin görevi...
...üzgünü rahatlatmak, rahatı da üzmektir.
Bu adamı sevmiyorum.
Henry, sana Hillsboro'nun bazı iyi insanlarını tanıştırmak isterim.
Bay Carter, belediye başkanı.
- Hillsboro'ya hoş geldiniz. - Teşekkürler
Bölge savcısı, Bay Davenport.
Beraber çalışacağız.
Bay Drummond, şundan emin olun ki fikirlerinize katılmasak da...
...onları söyleme hakkınıza saygı duyuyoruz.
Aferin!
Henry Drummond ve ben, bu ülkenin sıradan insanlarının hakları için...
...sık sık yanyana savaştık.
İki kez başkanlık seçimlerinde kampanyama destek verdi.
- Öyle değil mi, Henry? - Doğru, Matt.
Bunca yıl sonra...
...bir konunun karşı taraflarında bulduk kendimizi.
Evet, bu da senin evrimin.
İyi günler.
İyi günler gençler ve...ve teşekkürler.
- Sarah. - Hoşçakal, Henry.
İNCİLİNİ OKU
MAYMUN DEĞİLİM
Sanırım fotoğraf çekimine şimdilik ara verebiliriz.
Bay Drummond, savunma sıradaki jüri üyesinin seçimine hazır mı?
Savunma hazır, sayın yargıç.
Albay Brady, iddia makamı hazır mı?
Hazırız, sayın yargıç.
Pekâlâ, Mort, onikinci ve son jüri üyeliği için bir aday çağır.
- Jesse H. Dunlap! - Evet, efendim.
Sıradaki sensin, Jesse.
Düzeni bozmayın!
Mahkeme düzenini bozmayın!
Mahkemenin uygunsuz hiçbir harekete tolerans göstermeyeceği konusunda...
...seyircileri uyarmak istiyorum.
- Onbirinci jüri üyesi seçilmişti-- - Açık konuştuğumu sanıyordum.
Fotoğraf konusunda sizi bir daha uyarmayacağım...
Onbirinci bitti, bir tane kaldı--
...ve siz gazeteciler, telefon için bir dakikanız kaldı.
Bildiğiniz gibi, dün gece boyunca ve bugün...
...ayaktakımı kalabalık,...
...kâh şakıyıp, kâh böğüren patavatsız Mesihlerini...
...dinlemek için köy yollarından adeta akıyor.
Ayinin başrahibi...
...Matthew Harrison Brady,...
...burda olduğum iki günden beri atılan sözler...
...ve kızarmış tavukla...
...tıka basa karnını doyuruyor.
Pekâlâ, devam edebilir miyiz, Albay Brady?
Sayın yargıç, devam etmeden önce, prosedürle ilgili bir teklifimi...
...mahkemeye sunabilir miyim?
Buyrun, teklifinizi söyleyin.
Mahkeme salonunda sıcaklığın 36 derece olduğu....
...bilgisi bana verildi.
Ve daha da sıcak olabilir.
Amin!
Gereksiz giysilerimizi çıkarırsak...
...mahkemenin saygınlığını bozmayız diye düşünüyorum.
Savunmanın, Albay Brady'nin talebine bir itirazı var mı?
Giydiğim pantolon askıları mahkemenin saygınlığına...
...uygun mu bilemiyorum.
Eh...bu riski göze alacağız, Bay Drummond.
İsterseniz ceketlerinizi çıkarabilirsiniz.
Savunma avukatı,...
...büyük metropolümüz Chicago'nun...
...son modasını mı sunuyor bize?
Bunu sorduğunuza sevindim. Bunu özellikle getirdim.
Peabody mağazasından öylesine aldım.
Sizin memleketinizden, Bay Brady...
...Weeping Water, Nebraska.
Son jüri üyesinin seçimine devam edelim.
Mort.
- Adını ve işini söyle, Jess. - Jesse H. Dunlap, çitçiyim.
Bay Davenport.
İncil’e inanır mısınız, Bay Dunlap?
Tanrının kutsal sözüne...
...ve Bay Matthew Harrison Brady'e inanıyorum.
Amin!
Elhamdülillah, kardeşim!
Kendileri dava için uygundur.
Bay Drummond?
Sorumuz yok. Uygun değil.
Bay Drummond bu adamı sadece İncil'e inandığı için mi...
...jüri üyeliğinden reddediyor?
Bu şehirde bir evrimci bulursanız, siz de onu eleyebilirsiniz.
Savunma avukatının bir soru bile sormadan iyi bir vatandaşı...
...reddetmesine itiraz ediyorum.
Peki, ona bir soru sorayım.
Nasılsınız?
Çok sıcak.
Bence de.
Gidebilirsiniz.
Jüri üyeliğinden muafsın, Jessie. Gidebilirsin.
Sayın yargıç...
...bu görüşmeler sırasında savunma avukatının...
...yaptığı hafifliğe itiraz ediyorum.
Mahkeme ruhen sizinle aynı fikirde, Albay Brady.
Ben de şu Albay Brady lafına itiraz ediyorum.
Bay Brady'nin askeri sicili olduğundan haberim yoktu.
Hillsboro'ya geldiği gün eyalet milisimiz tarafından kendisine...
...fahri albaylık ünvanı verildi.
Bu ünvanın kullanımı müvekkilim hakkında ön yargı yaratacaktır.
Hemen arkasında, seferber olmuş...
...doğruluk ve haklılık güçlerinin takip ettiği,...
...albay üniforması ve beyaz atıyla ışıldayan...
...bir savcı görüntüsü çağrıştırıyor.
Mahkemenin tarafsız olacağını bilmenizi istiyoruz.
Hiçbir şeyin müvekkiliniz için ön yargı oluşturmasını istemiyoruz.
Bize öneriniz nedir, avukat bey?
Rütbesini düşürün. Er yapın.
Er Brady'nin onursal ünvanına bir itirazım yok.
Bu konuda bir şey yapsan iyi olur, Jason.
- Buraya çağır. - Bay Drummond.
Belediye başkanımızı tanıyorsunuz, Bay Drummond.
Evet.
- Sanırım bir önerisi var. - Şey...şeyin verdiği yetkiyle...
Valinin bir itirazı olmayacağından eminim.
Bay Drummond, bu vesile ile size ...
...milis ordumuzun geçici fahri albaylık ünvanını veriyorum.
Baylar, ne diyebilirim ki?
Geçici fahri albaylık gibi bir mertebeye erişmek...
...bir erkeğe her zaman nail olmaz.
Teşekkürler.
Albay Brady, Albay Drummond şimdi diğer jüri adayına bakalım.
Mort.
George Sillers!
Sıra sende, George.
Adını ve mesleğini söyle, George?
George Sillers. Yem dükkanında çalışıyorum.
Kendinizi dindar bir adam olarak adlandırır mısınız?
- Buradakiler kadar dindarım. - Hillsboro'da bu çok dindar demektir.
Söylesenize, Bay Sillers...
...hiç çocuğunuz var mı?
Bildiğim kadarıyla yok.
Bir oğlunuz olsaydı, Bay Sillers, ya da kızınız, okuldan döndüğünde size...
...tanrıtanımaz bir öğretmeni olduğunu söyleseydi ne düşünürdünüz?
İtiraz ediyorum! Jüri üyesi seçtiğimizi sanıyordum.
Daha dava bile başlamadan...
...savcı sanığı itham ediyor.
İtiraz kabul edildi.
Bay Sillers, sanık hakkında ön yargı oluşturabilecek...
...herhangi bir kişisel görüşünüz var mı?
Cates hakkında mı?
Onu o kadar yakından tanımıyorum.
Bir kere benden humus aldığını hatırlıyorum.
Parasını ödemişti.
Bay Sillers bende namuslu ve allah korkusu olan biri izlenimi bıraktı.
Onu kabul ediyorum.
Teşekkürler, Albay Brady.
Albay Drummond?
Az önce dindar bir adam olduğunuzu söylediniz.
- Sık ibadet eder misiniz? - Şey, yem dükkanında çok meşgulüm.
- Karım ikimiz için de ibadet ediyor. - Anlıyorum.
Siz bu dünyayla, karınız ise öteki dünyayla ilgileniyor, öyle mi?
Bu sözler önemsiz ve münakaşa yaratıcı olduğu için itiraz ediyorum.
İtiraz kabul edildi.
Söyler misiniz, Bay Sillers, karınız aileniz için dini gözetirken...
...Charles Darwin denilen birinden bahsedildiğini duydunuz mu hiç?
Son zamanlara kadar hayır.
Peki, söyler misiniz...
..duyduklarınız ışığında bu Darwin, pazar akşam yemeğine çağıracağınız...
...türde bir insan mıdır sizce?
Sayın hâkim Chicagolu saygıdeğer rakibim,...
...bu farazi sorularıyla konuyu dağıtıyor.
Az önce Bay Sillers'in din konusuna...
...pek de fazla kafa yormadığını göstermiştim.
Şimdi de hatırınız için,...
...evrim konusuna da kafa yormadığını göstermeye çalışıyorum.
Ben sadece yem dükkanında çalışıyorum.
Bay Sillers tarafsız olabileceğinize inanıyor musunuz--
İtiraz ediyorum! Savcılık bu adamı zaten kabul etti.
- Tüm istediğim adil bir dava. - Benim de.
Jüri üyelerinin haleti ruhiyesi,...
...toplum yapısı ve hukukla uyumlu olmadığı takdirde--
Off, uyum,uyum! Ne yapmak istiyorsunuz?
Hepsi aynı olsun diye jüriyi kıyma makinesinden mi geçireceksiniz?
Orada oturacak bir yer bulun, Bay Sillers.
Sayın yargıç, bu çok saçma.
Beyler, ikiniz de uygunsuz davranıyorsunuz.
Mahkeme jürinin seçildiğine karar vermiştir.
Aşırı sıcaklar nedeniyle...
...duruşma yarın sabah ona ertelenmiştir.
Bir saniye lütfen. Bir dakika.
Düzeni bozmayın.
Rahip Brown benden bu akşam piknik alanında...
..."Adalet ve yol göstericilik için dua" yapılacağını duyurmamı istedi.
Herkes davetlidir.
Sayın yargıç, bu ticari ilana itiraz ediyorum.
Ticari ilan mı?
Rahip Brown'nın ürününün.
Yapılacak olan evrim toplantısını neden duyurmuyorsunuz?
- Böyle bir toplantıdan haberim yok. - Anlaşılabilir bir şey bu.
Sadece bu değil; bu salona gelen herkes "İncilini Oku" diyen...
...bir pankartın altından geçmek zorunda.
Bu afişin kaldırılmasını istiyorum, sayın yargıç.
Hayır.
Ya da yanına aynı büyüklükteki harflerle yazılmış...
..."Darwin'i okuyun" pankartının yerleştirilmesini istiyorum.
Bu adam için demek istediğim buydu işte.
Sessizlik!
Sayın yargıç, kuzeyli sayın vekilden
...bu davada saygılı ve adil olmasını istiyoruz.
Konuğumuz olduğunu unutmayalım.
Konuk mu, kahrolasıca?! Ben bu mahkemedeki avukatım!
Öyleyse avukat gibi davran!
Burdaki genç insanların dimağlarını...
...iğrenç fikirlerinle kirletmek için...
...mahkemeyi bir platform olarak kullanmayı bırak.
İkiniz de düzeni bozuyorsunuz. Duruşma ertelenmiştir.
Bu mahkemedeki davranışım eleştiri konusu değil...
...ama seninki kesinlikle öyle.
Peki ya dilin?!
Durduk yerde küfür etmem ben!
İletişim vasıtası olarak dil oldukça yetersiz.
Bence bildiğimiz bütün kelimeleri kullanmalıyız.
Zaten herkesin anladığı lanet olası birkaç kelime var ancak.
Henry Drummond, ateist!
Sen! Şimdi gazetene ne yazacaksın?
"Şeytanla sofraya oturanın kaşığı uzun olmalı."
Çıkalım.
Çıkalım, arkadaşlar, koridoru boşaltalım.
İcabına bakacağız, Cates. Seni şehirden atacağız.
Her ne olursa olsun...
...Baltimore Herald linçe karşı...
...dimdik sizin yanınızdadır.
Bert...
Bert, tüm bunları hemen durdurmak zorundasın.
Siz kimsiniz, genç bayan?
Rachel Brown. Nişanlım.
Brown...Peder Brown'nın kızı mı?
Neler olduğunu görmüyor musun, Bert?
Kendi insanlarına karşı seni silah olarak kullanıyorlar.
Düşündüğün yada inandığın şeyin artık bir önemi yok.
Kötüye yardım ediyorsun.
Hayır, genç bayan; bu iyi kötü,...
...siyah beyaz, gündüz gece kadar basit değil.
Dünyanın tepesinde alacakaranlığın...
...altı ay sürdüğünü biliyor musunuz?
Bert ve ben dünyanın tepesinde yaşamıyoruz.
Hillsboro'da yaşıyoruz...
...ve burda güneş battığında hava kararır.
Ne diye burayı değiştirmek için gelmeniz gerekiyor ki?
Ben buraya Hillsboro'yu değiştirmeye gelmedim.
Bert'in farklı olma hakkını savunmak için geldim.
Önemli olan bu.
Sen ne dersin, evlat?
Artık neyin önemli olduğunu bilmiyorum.
Çocuklarının zihinlerini açmaya çalıştım...onların çocuklarının.
Kullanabilecekleri bilgileri onlara vermeye çalıştım.
Onlarsa bunu beni asacak ip olarak kullanıyor.
Öğreniyorsun, Cates.
Küçük kahramanların hammaddesi hayal kırıklığıdır.
Göğsümde bir madalyayla öleceğim:...
..."Bert Cates, dünyanın en büyük salağı. Dövüşerek öldü"
Kabul edelim ki, onun için bir manşetim. Senin içinse bir dava.
Ya senin için?
Tamam, hadi yüzleşelim.
Sen kendin bu işe girmeyi istedin.
Sen bu işe ne onun manşetleri için...
...ne benim davam için...
...belki onların çocukları için bile girmedin.
Sen buna kendin için girdin.
Kendi inandığın şeyler için.
Bu şekilde olacağını düşünmemiştim.
Daha da kötüye gidebilir.
Bu insanlar zayıf ve ruhsal olarak açlar.
Sanki cinayet işlemiş gibi bakıyorlar.
Bir bakıma öyle.
Sen onların peri masalı mefhumlarından birini öldürdün,...
...tanrının gazabını, Brady'i ve...
...eyalet meclisini her zaman senin üzerine salacaklar.
Herşeyi şakaya vuruyorsunuz.
Genç bayan...
Bert'in neler çektiğini biliyorum.
Dünyadaki en derin yalnızlık hissi.
Sanki bomboş sokaklarda,...
...kendi ayak seslerini dinleyerek yürümek gibi.
Ama tek yapmanız gereken, herhangi bir kapıyı çalmak ve...
..."Girmeme izin verirseniz..."
"...sizin istediğiniz şekilde yaşayacağım..."
"...ve istediğiniz şekilde düşüneceğim." demek.
O zaman tüm perdeler ve kapılar açılır...
...ve asla yalnız kalmazsın...asla.
Artık bu sana bağlı, Cates.
Söylemen yeter, savunmayı değiştiririz, hepsi o.
Gerçekten kanunun doğru, kendinin hatalı olduğunu düşünüyorsan tabi.
Dava böyle olacaksa, söyle bana...
...valizimi toplayıp, Chicago'ya,...
...gölgede 37 derece olan, temiz havalı yere döneyim.
Bert, kendimi bildim bileli...
...her pazar babamın kilisesine gidiyorum.
Yaşadığım yer burası.
Çocuğumun doğacağı yer burası.
Nasıl bir hayatımız olabilir?
Eğer şimdi pes edersem nasıl bir hayatımız olabilir?
Babanınki gibi mi?
"Elhamdülillah, cehalet ve işte geliyoruz" lar.
Rach, bu şehirde olan şeyler,...
...başka yerlerdeki Hıristiyanlık gibi olmak zorunda değil.
Rach, benden istediğin şekilde yaşayamam.
Karar vermesi gereken kişi sensin.
Onun kilisesi mi yoksa evimiz mi?
İkisinde birden yaşayamazsın.
Kusura bakma, Bert.
Artık seni götürmek zorundayım.
Hiç aşık oldun mu, Hornbeck?
Tanrıya şükür ki, sadece lafta.
Onların şehirlerine gitmiştim.
Bilimin tanrısına çocuklarının geleceklerini...
...kurban ettikleri sunakları gördüm.
Ödülleri ne oldu peki...
...kargaşa ve kendini yok etme.
Savaşlarda birbirlerini öldürmek için yeni yollar.
Size söylüyorum beyler, ilimcilik yolu karanlığın yoludur.
Amerikalıların çoğunun sizin görüşlerinizi paylaştığına...
...gerçekten inanıyor musunuz, Bay Brady?
Yalnızca Matthew Harrison Brady'nin görüşü değil, Bay Hornbeck.
Birliğin içinde evrimcilerin çoğunlukta olduğu tek bir eyalet yok.
Büyük ülkemizin kendi insanları konuşacak.
Bay Brady, haçlı seferinizin harekete geçtiğine dair talihsiz yorumlar için...
...ne diyorsunuz?
Bana yapılan saldırılar, basını kontrol eden...
...yaygaracı bir azınlığın marifetidir.
Bayanlar, baylar sizlerin...
...bu negatif önyargılardan etkilenmeyeceğinizi umuyorum.
Afedersiniz.
Bütün bu verdiğin nimetler ve...
...cömertlik için sana şükürler olsun Tanrım.
Senin inayetine layık kıl bizi. Amin.
Başla, Henry. Senin için de dua ettim.
Evrimciler için tanrı, çok da önemli bir mesele olmayabilir.
Ölümden sonraki hayatın onlar için bir cazibesi yoktur.
Sarah.
Ama insanlık tapmaya devam edecektir.
Gel, benimle otur.
Teşekkür ederim.
Bir müddet meşgul olacak gibi.
Ee, nerede...nerede...
...küçük mavi tüylü şapkan?
Mavi tüylü mü?
Bütün toplantılarda onu giyerdin. Çok yakışıyordu.
Oh, Henry!
Giydiğin şu incecik, siyah kravat ne oldu?
Hiç şık değildi... eski bir ayakkabı bağına benziyordu.
Ayakkabıya geri döndü.
Nasılsın, Sarah?
Biraz daha yaşlı, Henry. Ya sen?
Biraz daha gaddar.
Buna inanmam. Bugün seni mahkemede izledim.
Her zamanki kadar eğleniyor gibiydin.
Matt yüzünden. İçimdeki kötüyü ortaya çıkarıyor.
Seni özledik, Henry.
Hayatta pek fazla iyi arkadaş edinemezsin.
Fikirlerimizin bizi ayıracağı aklıma bile gelmezdi.
...olmak için nedenlerim var.
22 eyalet valisinden...
...destek mesajları aldım.
Hâlâ sesi yüksek çıkıyor.
Hâlâ söyleyecek birşeyleri var, Henry.
Başka herkesin nasıl yaşamaları gerektiğini mi kastediyorsun.
Alay etme.
Bence her erkek, kardeşinin bakıcısı olmayı...
...ve karşılığında bakılmayı ister.
Sen söyleyince daha inandırıcı geliyor.
Şapkasında mavi bir tüy yok, hepsi bu.
Biliyor musun, geçmişe bakıyorum da...
...bence Matt iyi bir başkan olamazdı.
Ama kral olması için oyumu ona verirdim...
...sırf kraliçe sen olasın diye.
Peki sen ne olurdun?
Majestelerinin sadık bir muhalifi.
"...inancımız incilin kutsal sözcüklerindedir."
"İnanıyorum ki Hillsboro... " Afedersiniz.
"...tanrının arzularını..."
"...yerine getirmek isteyen..."
"...milyonlarca kişinin toplanacağı..."
"...bir yer olacaktır."
Bugünlük bu kadar yeter, beyler.
Kutsal sözlere kulak verin!
Kutsal sözler bize,...
...dünyanın 6 günde yaratıldığını söyler.
Başlangıçta yer boştu ve yeryüzü şekilleri yoktu.
...ve Tanrı "Işık olsun" diye buyurdu.
Evet! Evet!
Ve ışık oldu!
Amin!
Ve Tanrı ışığı gördü, ışık da Tanrıyı.
Ve ışık dedi ki "Ben iyi miyim tanrım?"
Ve Tanrı "sen iyisin" diye buyurdu.
Akşam oldu, sabah oldu; birinci gün oluştu.
Ve Tanrı "Gökkubbe olsun" diye buyurdu.
Ve o söylediği anda öyle oldu.
Akşam oldu, sabah oldu; ikinci gün oluştu.
Üçüncü günde...
Kuru toprak görünsün...
...bitkiler ve meyve ağaçları yetişsin diye buyurdu.
Ve dördüncü gün güneş, ay ve yıldızları yarattı...
...ve onların iyi olduğunu söyledi.
Beşinci gün sular balıkla dolsun, gökte kuşlar uçsun buyurdu...
...balinaları yarattı...
...ve bunların hepsini kutsadı.
Lakin...
Altıncı günün sabahında...
...Tanrı kalktı, gözleri sönüktü...
...ve suratı asıktı.
Neden?
Neden Tanrının canı sıkkındı?
Söyle bize, neden!
Tanrının canını sıkan şeyi söyle bize!
Tanrı etrafına baktı ve önünde eğilen...
...tüm yarattığı şeyleri gördü ve dedi ki:...
"Bu iyi değil! Yeterli değil!"
"Daha tamamlanmadı!"
"Kendime bir insan..."
"...yapacağım!"
İnanıyor muyuz?
Evet!
Kutsal sözlere inanıyor muyuz?
Evet!
Kutsal sözlerin doğruluğuna inanıyor muyuz?
Evet!
Kutsal sözleri inkâr eden kişiyi lanetliyor muyuz?
Evet!
Kutsal sözlere karşı günah işleyen kişinin...
...cehennemde yanması için beddua ediyor muyuz?
Evet!
O sessiz dualara ne oldu?
Fırtınaların ve şimşeklerin tanrısı,...
...tıpkı firavun devrindeki düşmanlarına yaptığın gibi...
...bu günahkârı alaşağı et.
Bırak kılıcının dehşeti nasılmış, öğrensin!
Bırak ruhu ebediyen ızdırap içinde kıvransın!
Hayır!
Yapma, baba!
Bert'in mahvı için dua etme!
Tanrım, bu günahkâr için merhamet dileyenler...
...kendi kanımdan ve kendi canımdan olsa da onlara da aynı laneti istiyoruz!
Rahip Brown, Rahip Brown, size bu yakarışı söyletenin...
...inancınıza duyduğunuz aşk olduğunu biliyorum.
Ama aşırı heves,...
...korumayı umduğumuz şeyleri tahrip edebilir...
...ve elimizde hiçbir şey kalmaz.
Süleyman'ın Özdeyişleri'ndeki bilgeliği hatırlayın:...
"Ailesine sıkıntı çektirenin..."
"...mirası yeldir."
Keza İncil'de, Tanrı'nın çocuklarını affettiğini söyler bize.
Bizler de Tanrı'nın çocukları olarak birbirimizi affetmeliyiz.
Dostlarım, evlerinize dönün.
Evinize gidin.
Tanrı'nın lütfu üzerinize olsun.
Seni eve götürelim, tatlım.
Eve gidemem. Benden nefret ediyor.
Senden nefret etmiyor.
Bana beddua etti. Öz babam cehenneme gitmem için lanet okudu.
Hiçbir insanda lanetleme gücü yoktur.
O bunu hep yapar.
Bert'e ve Stebbin'lerin küçük oğluna da bunu yapmıştı.
Stebbin'lerin oğlu mu?
Herşey bununla başladı.
Stebbin'lerin oğlu masum bir çocuktu.
Tanrı masumlara gazabını göstermez, tatlım.
Bert'de böyle derdi.
Biz...biz birlikteyken bunu söylerdi.
Tam olarak açıklayabilseydim eğer...
...o zaman anlardınız.
Bay Brady, lütfen--
Sana yardım etmek için elimizden geleni yapacağız.
Hadi. Artık eve gidelim.
Birazdan gelirim, Sarah.
Peki, Matt.
İyi geceler, Henry.
İyi geceler.
Daha uyumamışsın.
Uyumak için fazla sıcak.
Kendimizi aptal yerine koymanın faydası yok, Henry.
Geçmişteki o insanlar değiliz biz.
Bu gece götürdüğün yemek miktarına bakılırsa...
...40 yılda pek de değişmediğini söyleyebilirim.
Aynı noktadan başlayan iki kişinin...
...farklı yönlere gitmesi...
...ne tuhaf.
Bu hayatın doğasında var.
Aramızda karşılıklı anlayış ve takdir vardı, Henry.
Neden eski dostum,...
...neden benden bu kadar uzaklaştın?
Her hareket görecelidir, Matt.
Belki de olduğu yerde kalarak uzaklaşan sensindir.
Eğer ilerleme tanrıyı bırakmak,...
...atalarımızın inancını terk etmek demekse...
Bu gece bu inancın bir uygulamasını gördüm.
Oldukça ölümcül bir vasıta diyebilirim.
O gördüğün etraflarındaki dünyada bulunan şiddet ve nefretin...
...bir yansımasıydı, Henry... senin dünyanın.
Ama buna mecbur bırakıldılar...
...çünkü inançlarına karşı çıkıldı.
Bunlar basit insanlar, Henry, fakir insanlar.
Çok çalışıyorlar...
...ve birşeye inanmaya ihtiyaç duyuyorlar...
...güzel birşeye.
Sahip olduklarından daha mükemmel birşeyi arıyorlar.
Cennet için öylesine vitrin bakınma.
Neden onları bundan mahrum bırakmak istiyorsun, Henry?
Sahip oldukları tek şey bu.
Altın umut kadehi gibi.
Altın dansçım gibi.
Neyin?
Altın dansçı.
Ohio, Wakeman'daki bir dükkanın...
...kocaman vitrininde dururdu.
Sokakta durup, kendi kendime şöyle derdim...
"Altın dansçım olsa, dünyada başka ne isterim ki?"
O zaman 7 yaşındaydım ve sallanan atlar konusunda uzmandım.
Altın dansçının parlak, kırmızı yeleleri, mavi gözleri...
...ve mor benekleri vardı. Her yeri altındandı.
Ve güneş üzengilerine vurduğunda...
...görünüşü muhteşemdi.
Ama babamın bir haftalık maaşıydı.
Bu yüzden altın dansçı ile benim aramda...
...her zaman kocaman bir vitrin camı oldu.
Sonra...
Bir düşüneyim...
Yılbaşı değildi.
Doğum günüm olmalı.
Sabah uyandım...
...ve altın dansçı...
...yatağımın uçundaydı.
Annem bakkal masraflarından tasarruf yapmış,...
...babam ise bir ay boyunca geceleri çalışmış.
Eyerine zıpladım...
...ve sallanmaya başladım.
- Kırıldı. - Yapma!
İkiye bölündü. Ahşap çürümüş.
Herşey tükürük ve balmumuyla...
...tekrar birleştirildi.
Bütün ışıltısı ve değeri gitmişti.
Bu akşamki gösteri içinde böyle şekilde hissettim, Matt...
Aynı ışıltı ve cazibeyi.
İnsanlara umut verdiğini söylüyorsun.
Bence onların umutlarını çalıyorsun.
Hayır, Henry...
Bu ışıldayan cennet için birinci şart...
...cehalet, yobazlık ve nefrettir.
Ben de "Canı cehenneme" diyorum.
"Türlerin orijini hakkında açık fikirli olmak zorundayız."
Çok ilginç, Howard.
Çok ilginç.
Devam et, Howard...
...Bay Cates sınıfta size başka neler dedi, anlat bize.
Dedi ki, "ilk başta...
...herhangi bir yaşam için dünya çok sıcakmış."
Sonra biraz soğumuş...
...hücreler ve diğer şeyler büyümeye başlamış.
Hücreler mi?
Bay McKinnon.
Bay Galbraith.
Sanırım diğerlerini tanıyorsunuz.
Hücreler diyordun, Howard.
Küçük böcekler, tıpkı sudaki gibi.
Sonra küçük böcekler, daha büyük böceklere dönüşmüş.
Ayakları çıkmış ve karada yürümeye başlamışlar.
Bay Cates'e göre bu ne kadar zaman almış.
Birkaç milyon yıl...belki de daha fazla.
Ardından balıklar, sürüngenler ve memeliler gelmiş.
İnsan bir memelidir.
Köpekler...
...ve çayırdaki sığırlarla birlikte.
Söyledi mi bunu?
Evet, efendim.
Şimdi, Howard,...
...insan bu iğrenç böcek ve sürüngenlerden...
...nasıl ortaya çıkmış...
...senin...profesöre göre?
Şey, insan eski dünya maymunlarından...
...evrimleşmiş.
Bunu duydunuz mu, dostlarım...
...eski dünya maymunlarıymış!
Bay Cates'e göre,...
...siz ve ben, o güzel Amerikan maymunlarının...
...soyundan bile gelmiyormuşuz.
Şimdi Howard, dikkatle dinle.
Bütün bu böcek ve çamurun evrimleşmesi...
...konuşmaları sırasında...
...Bay Cates Tanrı'ya hiç atıfta bulundu mu?
Hatırladığım kadarıyla hayır.
Yaradılış Kitabı'nda anlatıldığı gibi...
...7 günde yarattığı mucizeden?
Hayır, efendim.
Bayanlar ve baylar!
İtiraz ediyorum!
Mahkemenin sayın vekile din eğitimi çadırında olmadığını...
...hatırlatmasını istiyorum.
Görevi jüriye kanıt sunmak.
Jüride hiç bayan yok.
Sayın yargıç! Nutuk çekmek gibi bir niyetim yok.
Gereği de yok.
Jürideki herkesin...
...bu çocuğun dediklerini duyan herkesin...
...müthiş şaşırdığından eminim.
Bu çocuğa bir hayvan gibi...
...pislikten ve çamurdan...
...ortaya çıktığı öğretildi.
Bu İncil'den nefret edenler,...
...bu evrimciler zehir damıtıyorlar.
Ve bu özerk eyaletin kanun yapıcıları, bu zehir işportacılarının...
...kâh kitaplarda, kâh şişelerde satmaya çalıştıkları ürünleri...
...etiketleme dayatmalarına karşı akıl sahibi davrandı.
Eğer bu kanunun arkasında durmazsak...
...bu çocuk, tanrı tanımaz bilimin öğretilmesiyle...
...inancını kaybetmiş jenerasyonun bir üyesi olacak!
Ama Bertram Cates'e hak ettiği ceza verilirse...
...dünyanın her yerinde bizi seyreden...
...ve ağzımızdan çıkan her lafı dinleyen müminler...
...ayağa kalkıp, bu mahkemeyi kutsayacaklardır!
Tanık sizin, bayım.
Albay nutuk çekmediği için çok memnun oldum.
Peki, Howard...
...dünyanın çok sıcak olduğunu söylediğini duydum.
Şey, bay Cates böyle söyledi.
Şu andan daha sıcak değildir, ne dersin?
Şey, sanırım öyle.
Bay Cates bunu bize bir kitaptan okumuştu.
Kitap bu mu?
Charles Darwin'in İnsanın Türeyişi ve Evrim Teorisi.
Evet, efendim.
Çok doğru, Howard.
Sınıfta size okuduğu kitap bu.
Söylesene, Howard...
...sence bunda yanlış birşey var mıydı?
Şey, bilmiyorum.
İtiraz ediyorum, sayın yargıç!
Savunma 15 yaşında bir çocuktan...
...etik bir sorunda fikir bildirmesini istiyor.
Howard'ın, Albay Brady'nin, Charles Darwin'in...
...ya da bu salonda oturan herkesin,...
...hatta sizin de efendim düşünme hakkı olduğunu...
...kabul ettirmeye çalışıyorum.
Albay Drummond, burda yargılanan...
...düşünme hakkı değil.
Mahkemeye olan bütün saygıma rağmen, efendim...
...bu mahkemede tam da düşünme hakkının...
...yargılandığını düşünüyorum.
Ve bu salondaki gidişata göre...
...oldukça da tehlike altında.
Dava konusu bir adam!
Düşünen bir adam!
Ve hapsedilme ve para cezası ile karşı karşıya...
...çünkü o düşündüklerini söylemeyi tercih etti.
Albay Drummond,...
...lütfen soruyu başka şekilde ifade edin.
Bu durumda şöyle diyelim, Howard...
...evrim hakkındaki bütün bu yaygara ve telaşın...
...sana zarar verdiğini düşünüyor musun?
Efendim?
Bunlar sana hiç zarar verdi mi?
Hâlâ formda hissediyor musun?
Bay Cates'in anlattıkları...
...beyzbol oynamana zarar verdi mi,...
...atış yaptığın kolu etkiledi mi?
Hayır, efendim.
Sol elimi kullanıyorum.
Solak oyuncu, ha?
Annenle baban hâlâ gurur duyuyorlar mı?
Tabi ki.
Kahvaltıdan buyana kimseyi öldürmedin, değil mi?
İtiraz ediyorum.
Bu saçma bir jaktitasyon.
Dava vekilinin kullandığı kelime...
...mahkemeye aşina gelmedi.
Jaktitasyon.
Hatalı ve yanıltıcı savunma.
Bu örnekte...
...tanınan ve tanınmayan insanların öldürülmesi olarak uygulanıyor.
İtiraz kabul edildi.
Kutsal kitaba olan inancının etkilenip etkilenmediğini sor ona.
Yardımınıza ihtiyacım olduğunda, Albay Brady,...
...tevazuyla isteyeceğimden emin olabilirsiniz.
Ne zaman isterseniz, Albay Drummond, ne zaman isterseniz.
Otururken caka satabilen...
...tanıdığım tek kişi.
Şimdi, Howard, söyle bakalım...
...Bay Cates'in size anlattığı herşeye inandın mı?
Emin değilim.
O konuyu düşünmem lazım.
Aferin! Aferin!
Baban çiftçi, öyle değil mi?
Evet, efendim.
Traktörü var mı?
Yepyeni bir tane.
İncil'de sözü edilmediği için...
...traktörün günah olduğunu düşünüyor musun?
Hayır.
Biliyorsun, Musa hiç telefon kullanmadı.
Telefon şeytan icadı birşey midir sence?
Hiç bu şekilde düşünmemiştim.
Başka böyle düşünen de yok zaten.
Sayın yargıç, savunma bütün tanrısızların düştüğü hataya düşüyor.
Maddi şeylerle...
...indirilen sözlerin büyük manevi değerini karıştırıyor.
Neden bu çocuğu şaşırtıyorsun?
Erdemin senin için bir anlamı yok mu, bayım?
Müvekkilime zarar verebileceğimin farkındayım ama...
...size şunu söylemeliyim ki...
...erdemin benim için hiçbir anlamı yoktur.
Ama gerçek, olmazsa olmazdır.
Fakat...
...insan davranışının üzerine ahlak taşını koymak,...
...böylece insanın her hareketinin dakika, derece ve saniye kesinliğinde...
...doğrunun enlemi ve yanlışın boylamı kıyaslanarak...
...tartılmak zorunda olması...
...zamanımızın en tuhaf embesilliklerinden biridir.
Böylece--
Howard, ne halttan bahsettiğimi--
Anlattığım şeyleri anlıyor musun?
Hayır, efendim.
Belki bir gün anlarsın.
Hepsi bu kadar, evlat.
Teşekkür ederim. Gidebilirsin.
Bu çocuk anlamayabilir, ama ben anlıyorum.
Jüriye ne yaptığını görüyorum...
...şaşırtıp, akıllarını karıştırıyorsun.
Hiç kimse Endicott davasını unutmadı.
Orda müstehcenliğin kendi kafalarında olduğuna inandırdın jüriyi.
Yaptığın gayriahlakiydi...
...jüriyi kandırıp, oyuna getirdin.
Burda paçanı kurtarabileceğini mi sanıyorsun?
Hiçbir şeyi kurtarmaya çalışmıyorum.
Birleşik Devletler Anayasasına ortaçağ saçmalıklarının girmesini...
...ve ilerleme karşıtlarını önlemeye çalışıyorum.
Burası Federal Mahkeme değil, Albay Drummond.
Lanet olsun, biryerlerden başlamak zorundasınız!
Ne yapmaya çalıştığı çok belli, sayın yargıç...
...bize suçluyu unutturmaya ve...
...hukuku dava konusu yapmaya çalışıyor.
Neyse ki sıradaki tanığımızla size cevabımızı vereceğiz.
Bayan Rachel Brown'ı çağırıyoruz.
Rachel Brown!
Rachel Brown, tanık kürsüsüne lütfen!
Bunu biliyor muydun?
Bilmiyordu ama biz tahmin etmeliydik.
Rach.
Rach, ona ne anlattın?
Sakin ol, evlat.
Otur, Samson.
Saç traşına hazır ol.
Rachel, gerçeği...
...yalnızca gerçeği söyleyeceğine...
...tanrı huzurunda yemin eder misin?
Ederim.
Şimdi, tatlım...
...dün gece bana anlattığın bazı şeyleri...
...burda tekrarlamanı istiyorum senden.
Lütfen, Bay Brady.
Rachel, burdaki insanların bilmesini istediğini söylememiş miydin?
- Evet. - Öyleyse sorularıma cevap ver.
Şimdi, Bayan Brown,...
...siz davalı Bertram Cates'in eski bir arkadaşısınız.
Biz nişanlıyız.
Sen ve Bay Cates aynı kiliseye mi gidersiniz?
Evet...giderdik.
Ya şimdi?
Nasıl?
Aynı kiliseye mi gidiyorsunuz?
Hayır.
Bay Cates kiliseyi terk mi etti?
Hayır, bu doğru değil.
Ruhen değil.
Ama bedenen, değil mi?
Eskiden beraber gittiğiniz kiliseyi...
...Bay Cates bıraktı.
- Evet. - Neden?
Stebbin'lerin oğlu yüzünden.
Stebbin'lerin oğlu.
Lütfen bize bu konudan bahseder misin?
2 yaz önceydi.
Stebbin'lerin küçük oğlu 13 yaşındaydı.
Bert'in öğrencilerindendi.
Pansiyonun hemen bitişiğinde yaşıyordu...
...ve uğrayıp...
...Bert'in mikroskobuna bakardı.
Bert çocuğun çok zeki olduğunu...
...ve büyüdüğünde bilim adamı olabileceğini söylerdi.
Evet.
Öbür çocuklarla birlikte yüzmeye gitti.
Ve...
...kramp girdi ve boğuldu.
Devam edin.
Cenazede...
...babam vaazında Tommy'nin günahsız ölmediğini söyledi.
Çünkü...çünkü babası onun vaftiz edilmesine izin vermemişti.
Babanın tam olarak ne söylediğini anlat ona.
"Tommy'nin ruhu lanetli ve cehennemde yanacak" dedi!
Cates, seni günahkâr!
Dinin insanları rahat ettirmesi gerekir.
Ölümle korkutması değil!
Sessizlik, lütfen.
Otur, Bert.
Anlamıyor musunuz,...
...Bert küçük bir çocuğun...
...cennete gidememesinin adil olmadığını düşündü.
O Tanrı'yı değil, sadece kiliseyi bıraktı!
Çok güzel, tatlım. Yani...
...Stebbin'lerin oğluna olanlar yüzünden...
...Bert Cates'in kiliseyi terk ettiği doğru o halde!
Yanlış birşey söylemiyoruz.
Genç bir adamı doğru yoldan saptıran...
...yaşadığı şeyleri anlamak için en başa döndük.
İtiraz ediyorum!
Müvekkilimin doğru yoldan sapıp sapmadığı bir yorum meselesidir.
Kayıtlardan silinsin.
İtiraz kabul edildi.
Jüriye bu yorumu...
...göz önüne almamasını öneriyoruz.
Pekâlâ.
Şimdi, tatlım jüriye...
...Bay Cates'in din konusundaki...
...fikirlerinden bahseder misin?
İtiraz ediyorum!
Başkasından duyulan hususların beyanı delil kabul edilemez.
Mahkeme bu soruya itirazı haklı görmüyor.
Devam edin, Albay Brady.
Onunla yaptığın konuşmaların bazılarını...
...kendi kelimelerinle anlat.
Rachel, yapamazsın.
Sana söylediğim şeyler...
...senin de kendine sorduğun sorulardı.
Bunları yüksek sesle söylersen...
...onları sanki cevaplarmış gibi sunacak.
Yapamam.
Ona zarar vermeyeceksin Rachel. Bu onun iyiliği için.
Anlat.
Bay Brady, size sır olarak vermiştim...
Gerçekleri söylemek için burdayız, Rachel, yalnızca gerçekleri.
Hatırlamıyorum.
Rachel, yemin etmiş bir tanıksın.
Gerekli bilgiyi vermezsen kanuna karşı gelmiş olursun.
Bert Cates sana...
..."Tanrı insanı yaratmadı,...
...insan Tanrıyı yarattı" dediğinde neler hissettiğini anlat mahkemeye.
Bert böyle demedi!
Stebbin'lerin oğlu yüzünden acı çekiyordu!
İnsanın kendi bağnazlığından kindar bir tanrıyı,...
...kendi cehenneminden de şeytanı yarattığını söyledi.
Ayın öbür tarafında ne olduğunu merak ettiğinde...
...orda cennetin olabileceğinden hiç bahsetti mi,...
..yoksa yıldızlar, aylar, galaksiler...
...ve evrensel tozlardan başka birşey olmadığını mı söyledi?
Anlat bize, dahasını da anlat!
Evlilikle ilgili ne dedi?
Hayvanların üremesine benzetti mi?
İtiraz ediyorum!
Bu şehrini güzel insanlarının...
...onun beyninde neler olduğunu bilmesini istiyorsun...
...böylece onun aklının başına gelmesine yardım edebilirler, öyle değil mi?
Anlat! Herşeyi anlat! Anlat! Anlat! Anlat!
Matt!
Bu durumda...
...sanırım tanık gitse iyi olur.
Albay Drummond, tanığın şu anda...
...çapraz sorgulamaya tutulmamasına...
...itirazınız var mı?
Hakkınız saklı kalmak üzere.
Sayın yargıç, savcının tanığın ağzına tıkıştırdığı sözler için...
...savunmanın bir şansı olmalı.
Uğraşma onunla. Bırak gitsin.
İzin verir misiniz?
Ona söylettiği her sözcüğün kayıtlara girmesini mi istiyorsun?
Önemli değil.
Önemli değil mi? Seni sınavda çakmış piliç yerine koydu.
Lütfen söylediğimi yap. Buna mecbursun.
Neye mecburum, seni hapishaneye göndermeye mi?
Bırak gitsin.
Şu Amerikan aptallığı...
Demin kelleni gümüş bir tabakta sundu onlara.
Lanet olsun, sen bu işe karışma!
Bu seni ilgilendirmez.
Elimi kolumu bağlama, evlat.
Bırak gitsin, yoksa suçlamaları kabul ederim.
Sorum yok.
Şimdilik tanık gidebilir.
Bir imzanı alabilir miyim?
İddia makamının çağıracağı başka tanık var mı?
Hayır, şu anda yok, sayın yargıç.
İddia makamı dinleniyor.
Savunma ile devam ediyoruz.
Albay Drummond.
Dr. Amos Keller'i çağırmak istiyorum...
...Chicago Üniversitesi'nde zooloji bölüm başkanı.
İtiraz ediyorum!
Hangi sebeple?
Bir zooloji profesörünün şahitliğinin...
...bu dava ile ne ilişkisi var...
...öğrenmek istiyorum.
Bir sürü ilişkisi var.
Müvekkilim evrimi öğrettiği için burada.
Kuşkusuz ki onun kanunu sözde ihlal ettiğiyle ilişkili her türlü şahitlik...
...kabul edilmeli
Konu dışı, alakasız, kabul edilemez.
Ama neden?
Bertram Cates cinayetten yargılansaydı...
...silahı incelemek için tanık çağırmak...
...konu dışı mı olurdu?
Sözde cinayet silahının...
...ateş etme yeteneğinin olmaması delili yok saymak olmaz mı?
Sayın vekilin ne demek istediğini anlamak ta zorlanıyorum.
Sayın yargıç...
...savunma Dr. Keller'in, jüri üyelerine...
...evrim teorisinin gerçekte ne olduğunu açıklayabileceği için...
...şahit olmasını istiyor.
Bunun ne olduğunu bilmeden nasıl karar verebilirler?
Burda uygulamak için bulunduğumuz kanunun kendisi...
...böyle bir tanıklığı dışlamaktadır.
Bu eyalet halkı, zoolojik zırvalıkların...
...sınıflara taşınmasını istemediğini...
...açıkça ortaya koydu.
Ateist bilim adamlarının bu mahkemeyi...
...sapkınlıklarını manşetlere çıkarmak için...
...seslerini duyuracak bir platform olarak kullanmalarına...
...izin verilmesini reddediyorum.
Albay Drummond,...
...yönetimimiz zoolojinin dava ile ilgisi bulunmadığına karar verdi.
Ateist bilim adamlarıymış.
Dr. Allen Page'i çağırıyorum,...
...cemaat kilisesinin diyakozu...
...ve Oberlin Üniversitesinde arkeoloji ve jeoloji profesörü.
İtiraz ediyorum.
İtiraz kabul edildi.
Sayın yargıç, bir solukta...
...zooloji, jeoloji ve arkeolojinin varlığını red mi ediyor?
Bu bilimlerin varlığını reddetmiyoruz...
...ama bunların konuyla ilişkisi yok.
Walter Aaronson'u çağırıyorum,...
...antropolog, felsefeci, yazar...
...ve günümüz dünyasının en parlak beyinlerinden biri.
İtirazınız var mı, Bay Brady?
İtiraz ediyorum!
Sayın yargıç, savunma büyük masraf ve zahmetlerle...
...Hillsboro'ya 6 tane tanınmış bilim adamını getirdi.
Onların tanıklıkları müvekkilimin savunmasının...
...temelini oluşturuyor.
Amacım Bertram Cates'in...
...bir bahar sabahı Hillsboro Lisesi'nde sessizce söylediği şeylerin...
...suç olmadığını mahkemeye göstermek.
Bu, aydınlanmış beyinler için...
...geometri kadar tartışılmazdır.
Bu toplumda, Albay Drummond,...
...ve bu özerk eyalette...
...tam aksi söz konusu.
Hukuk dili çok açık, sayın yargıç.
Kitaplarda bile bulunan kanunun doğruluğunu sorgulamak için...
...uzmanlara ihtiyacımız yok.
Neye ihtiyacınız var, onu asmak için darağacına mı?
Bu söz, bu topluluk için onur kırıcı!
Bu topluluk da dünya için onur kırıcı!
Sayın yargıç, bu davadan çekilmek için izninizi talep ediyorum.
Bay Drummond, şimdi gidemezsiniz!
Neden? 5 dakika önce hazırdın!
Albay Drummond,...
...hangi sebeple?
200 tane var!
Eğer bu da yetmezse bir tane daha var.
Müvekkilim çoktan suçlu bulunmuş zaten.
Bay Drummond bu içten coşkunun dışa vurulmasının...
...kanunun uygulanmasında...
...mahkemenin tarafsızlığını etkileyeceğini mi söylemek istiyor?
Kötü bir kanunu tarafsız uygulayamazsınız diyorum.
Sadece yok edebilirsiniz. Sadece ceza verebilirsiniz.
Ve sizi uyarıyorum...
...kötü bir kanun kolera gibidir;...
...dokunduğu herkesi,...
...karşı çıkanlar kadar savunanları da mahveder.
Albay Drummond...
Anlamıyor musunuz,...
...eğer evrim gibi bir kanunu alır ve...
...resmi okullarda öğretilmesini suç sayarsanız...
...yarın özel okullarda öğretilmesini de...
...suç sayabilirsiniz.
Ve yarın onun okunmasını da suç sayabilirsiniz.
Ve yakında kitapları ve gazeteleri de yasaklayabilirsiniz.
Daha sonra da katoliği protestanla, protestanı protestanla...
...karşı karşıya getirirsiniz.
Ve kendi dininizi insanın kafasına...
...zorla sokmaya çalışırsınız.
Eğer birini yapabilirseniz, ötekini de yapabilirsiniz!
Çünkü fanatizm ve cahillik daima açtır...
...ve beslenmeye ihtiyaçları vardır.
Ve çok yakında, sayın yargıç...
...elimizde flamalar ve çalan davullarla...
...geriye doğru yürüyor olacağız!
GERİYE!
Bağnazların,...
...insan aklına zeka ve aydınlanma getirmeye cüret eden adamı yaktıkları...
...16. yüzyılın o şanlı çağlarına doğru.
Umarım avukat, mahkemenin...
...bağnaz olduğunu kastetmemiştir.
Sayın yargıcın umut etme hakkı var.
Bundan daha fazlasını yapmaya da hakkım var.
Bundan daha fazlasını yapmaya güçünüz var!
Ve bu gücü kullanıyorum.
Albay Drummond, yarın sabah 10:00'da...
...mahkemeye saygısızlıktan neden suçlanmamanız gerektiğini...
...açıklamanızı emrediyorum.
Bu esnada mübaşirin gözetiminde kalacaksınız.
Kefalet 2,000 Dolar.
2,000 Dolar...
Neden şunu 4,000 Dolar yapmıyorsunuz?
4,000 Dolar oldu, Albay Drummond.
Sayın yargıç, gazetem kefaletnameyi gönderecektir.
Patronunuz için resmi makamlardan...
...taahhüt temin edebilir misiniz?
Hemen gazeteye telgraf çekeceğim.
Güzel, o zamana dek...
...Albay Drummond, belediye misafirhanemizden faydalanabilir.
Sayın Yargıç!
Sayın yargıç!
Bay Drummond için çiftliğimi koyuyorum.
Çiftliğinizin değerini tespit etmek için...
...olanağımız yok, bayım.
O kadar ediyor olmalı.
Yasa kefaletin nakit olmasını emrediyor.
Sayın yargıç, bankam çiftlik garantisinde...
...teklifi kabul ediyor.
Değeri bundan çok daha fazladır.
Pekâlâ.
Mahkeme memuruyla gerekli ayarlamaları yapabilirsiniz.
Kimsin sen?
Adım John Stebbins.
Mahkeme...
...yarın sabah 10:00'a ertelenmiştir.
Bert Cates'i...
...elma ağacında sallandıracağız.
Bert Cates'i...
...elma ağacında sallandıracağız.
Bert Cates'i...
...elma ağacında sallandıracağız.
Tanrımız ilerliyor...
...ışık, ışık şükürler olsun.
Işık, ışık şükürler olsun.
Bu akşam mışıl mışıl uyuyacak.
Yarın bu hapları ver...
...ve yataktan çıkmamasını sağla.
Sağol, John.
Rachel.
Bert Cates'i...
...elma ağacında sallandıracağız.
Tanrımız ilerliyor...
...ışık, ışık şükürler olsun.
Işık, ışık şükürler olsun.
Hakikati ilerliyor.
Bert Cates'i...
...elma ağacında sallandıracağız.
Bert Cates'i...
...elma ağacında sallandıracağız.
Bert Cates'i...
...elma ağacında sallandıracağız.
Tanrımız ilerliyor.
Henry Drummond'u...
...elma ağacında sallandıracağız.
Henry Drummond'u...
...elma ağacında sallandıracağız.
Henry Drummond'u...
...elma ağacında sallandıracağız.
Tanrımız...
Işık, ışıl şükürler olsun.
Işık, ışık şükürler olsun.
Hakikati ilerliyor.
Şaka mı, şeker mi?
Oh, Allah aşkına.
Dünyanın bütün serserileri, birleşin!
Entelektüellerinizden başka yakacak birşeyiniz yok.
Eh, kanunlarımızı yapan da bu salaklar.
Demokratik bir yöntem.
Umarım önereceğin daha iyi birşeyler vardır.
Henry Drummond'u...
...elma ağacında sallandıracağız.
Görünüşe göre çarpışarak, onurlu bir şekilde yeniliyorsun, avukat bey.
Neyse...
Bugün orda bir ara...
...baya etkileyiciydin, Henry.
"Sayın yargıç, bir süre sonra..."
"...insanı insanla, inancı inançla..."
"...falanı filanla, filanı falanla..."
"...karşı karşıya getireceksiniz."
Ah, Henry, neden uyanmıyorsun...
...Darwin yanılıyordu.
İnsan hâlâ maymun...
...ve hâlâ toteme tapıyor.
Ayağa kalkmayı başardığında...
...şöyle bir yıldızlara baktı...
...ve yenecek birşeyler olduğunu düşündü.
Onlara ulaşamadığında ise...
...onların daha büyük bir yaratığa ait...
...bakkaliye malzemesi olduğuna karar verdi.
Tanrı böyle doğdu işte.
Senin şu tarihe dar açıdan bakışın keşke bende de olsaydı.
Kesinlikle işler çok kolaylaşırdı.
Yo, yo, hayır! Sende olmaz!
Hayır, hayır, sen... Sen hâlâ insan ırkı denen şeyi...
...anlamak için tüm vaktini harcıyor olurdun.
Neden şu at gözlüklerini çıkarmıyorsun?
Geleceğin modasının çoktan geçtiğini bilmiyor musun?
İnsanın hâlâ soylu bir alın yazısı olduğunu düşünüyorsun.
Peki, sana söyleyeyim...
...insanın, geldiği o tuz ve denize geri dönüşü çoktan başladı.
Bert Cates gibilere ne diyeceksin peki?
Cates?
O uçmaya kalkışan maymun.
Cates totemin tepesine tırmandı...
...ama sonra sıçradı...
...ve orda onu yakalayacak hiç kimse yoktu.
Sen bile.
Ordaydın işte.
Tanıklarıma yaptıklarını gördün.
Sana gereken bir içki.
Bana gereken bir mucize.
Mucize mi?
Al sana bir çuval dolusu mucize.
Matthew Harrison Brady'nin nezaketi.
Sayın yargıç...
Sayın yargıç, ben...
...size bir özür borçluyum.
Kullandığım bazı ifadeler mahkemeye hakaret gibiydi.
Çok pişmanım.
Sayın yargıç, adil olmaya çalıştığınızı fark ettim ve...
...ben...ben o anın heyecanıyla söylenen...
...sözler için çok üzgünüm.
Dostlarım...
Albay Drummond...
...günahtan insanlığı kurtarmak için dünyaya geldiğine inandığım insan,...
...bağışlamanın ilahi olduğunu öğretti.
Ben bu prensiplere inanıyorum.
Albay Drummond'un özrünü kabul ediyorum.
Hakaret suçlamasını kaldırıyorum.
Teşekkür ederim, sayın yargıç.
Ben de şunu ilave etmeliyim ki...
...bağışlamanın ruhuna uygun olarak...
...Chicagolu avukata karşı...
...hiçbir nefret hissetmiyorum.
Eskiden oyuncak atlara binmesi ile tanınır.
Belki de dersini alıp,...
...evine dönecek.
İsa'nın şu sözlerini...
...özünde duymasını salık veriyoruz:...
"Susadıysan bana gel..."
"...sana hayatı vereceğim."
Dünyada düşmanının olmamasının sebebi işte bu...
...sadece dostları ondan nefret ediyor.
İddia makamı için...
...sayın vekilden öğrenecek çok şey var belki de.
Sayın yargıç, dün davadan çekilmek istediğime dair...
...bazı ifadeler sarf etmiştim.
Mahkeme için bir sakıncası yoksa...
...çekilme talebini geri almayı ve...
...Bertram Cates'in avukatı olarak devam etmeyi isterim.
Savunma avukatı olarak devam etmemeniz için...
...bir sebep göremiyorum, Albay Drummond.
Devam edin, Albay Drummond.
Teşekkür ederim.
Sayın yargıç, mahkeme Darwin teorisi ve...
...bilimsel verilerle ilgili tüm şahitlikleri reddetmişti.
Mahkeme bir şahide,...
...İncil adıyla da bilinen kitap konusunda uzman bir şahide izin verir mi?
Bir itirazınız var mı, Albay Brady?
Avukat kutsal kitabı kullanarak...
...sanık için bir avantaj sağlayacaksa...
...iddia makamının bir itirazı yok.
Güzel. Kürsüye...
...İncil ve öğretileri konusunda...
...dünyanın önde gelen uzmanlarından birini çağırıyorum...
...Matthew Harrison Brady.
Sayın yargıç, bu saçmalık!
Kardeşim, hadi dua edelim.
Pekâlâ.
Bu çok sıradışı bir durum.
Savunmanın şahit olarak...
...iddia makamını çağırdığı bir örnek ben bilmiyorum.
Sayın yargıç, zaten tüm bu dava sıradışı.
Ama doğruluk ve adaletin menfaatine olacaksa...
...tanıklık yapacağım.
Ama Albay Brady--
Kendi davanıza karşı...
...tanıklık etmek istemezseniz...
...mahkeme bunu anlayışla karşılar.
Sayın yargıç...
...ben herhangi birşeye karşı tanıklık etmeyeceğim.
Tüm ömrünü kutsal kitabın...
...doğruları uğruna yaşayan biri olarak konuşacağım.
- Albay Brady-- - Hayır, hayır!
Yemin etmesine gerek yok.
Yemin edebilirim.
Tanrı için yemin etmeye itirazım yok.
Hayır. Gerçeği söyleyeceğinizden eminim.
Şimdi, bayım, sizin İncil konusunda otorite olduğunuzu söylemekle...
...yanlışlık yapmıyorum, öyle değil mi?
Rahip olmayan herhangi biri kadar...
...İncil üzerine çalışmışlığım olduğunu ve onun hükümlerine göre...
...yaşamaya çalıştığımı söylemek kendini övmek olmaz sanırım.
Bravo size.
Kral James versiyonundan bölüm ve mısraları...
...mutlak doğrulukla bize aktarabileceğinizi tahmin ediyorum.
Hafızamda kutsal kitabın...
...pek çok bölümü var.
Şu kitabın pek çok bölümünün hafızanızda olduğunu pek sanmıyorum:...
...Türlerin Kökeni.
O kitabın pagan faraziyeleriyle...
...zerre kadar ilgilenmiyorum.
Asla okumadınız.
Ve asla okumayacağım.
Hakkında birşey bilmediğiniz bir konudaki...
...bu kutsal savaş kışkırtması ve...
...öfke neden o zaman?
Darwin'in yazılarında sistematize edilen...
...bilimsel bilgilerin, yaradılış kitabıyla çatıştığından...
...nasıl bu kadar emin olabiliyorsunuz?
Soruyu tekrarlar mısınız lütfen?
Peki, şöyle ifade edeyim.
Türlerin kökeninin 10. sayfasında...
...Darwin'in saptamasına göre--
İtiraz ediyorum, sayın yargıç!
Albay Brady İncil uzmanı olarak çağırıldı.
Şu anda Chicago'dan gelen beyefendi...
...siz sayın yargıcın...
...önceden konu dışı bulduğu bilimsel kanıtları...
...okuyup, kayıtlara geçirmek için...
...bunu bir fırsat olarak kullanıyor.
Albay Brady'e incili soracaksa...
...İncil'e bağlı kalsın...
...kutsal İncil’e ve sadece İncil’e.
Sorunuzu İncil'le sınırlayın.
Pekâlâ.
Bunu boşver.
Sizin sahanızda oynayacağız, Albay.
Şimdi...şu konuyu netleştirmek istiyorum.
Bu kitap...sizin üzerinde uzman olduğunuz kitap bu kitap, öyle değil mi?
Doğru.
Bu kitapta yazan her şeye, kelimesi kelimesine...
...inanıyorsunuz.
İncil’deki herşey, aynen orda belirtildiği şekliyle kabul edilmelidir.
Peki, şu bölüme ne dersiniz?
Nerdeydi...hah!
Bu bölüm Yunus Peygamber'in...
...balina tarafından yutulmasından bahsediyor.
Bunun gerçekten olduğunu düşünüyor musunuz?
İncil "balina" demiyor.
"Büyük bir balık" diyor.
Aslında "Devasa bir balık" diyor.
Ama bence bunlar nerdeyse birbirinin aynı şeyler.
Bu konuyla ilgili ne düşünüyorsunuz?
Ben balinayı yaratabilen,...
...insanı yaratabilen,...
...ve isteklerini yapmaları için ikisini de yaratabilen tanrıya inanıyorum.
Tanrı seni korusun, Matthew Harrison Brady.
Amin.
Şükürler olsun. Şükürler olsun.
Kayıtlarda bu "aminleri" istiyorum.
Şimdi Yeşu hakkındaki bir hikâyeyi hatırlatayım.
Yeşu güneşi olduğu yerde durduruyor.
Bir uzman olarak bana söyleyebilir misiniz...
...bu da Yunus Peygamber'inki kadar gerçek mi?
Güzel numara.
Sizin yetersiz inancınızla yaptığınız gibi tanrının mucizeleri hakkında...
...soru sorup, alay etmem.
Hiç düşündünüz mü...
...güneş kıpırdamadan yerinde kalsaydı...
...dünyaya ne olurdu?
Seni tanık olarak çağırsaydım, ne olduğunu anlardın.
"Güneş olduğu yerde durdu" dediklerine göre...
...güneşin dünyanın etrafında döndüğü gibi bir fikirleri olmalı.
Sizce de böyle mi...
...yoksa dünyanın güneşin etrafında döndüğüne inanmıyor musunuz?
Ben İncil’e inanıyorum.
Güneş sistemine pek inanmıyorsunuz.
Güneş durdu.
Güzel.
Eğer sizin dediğiniz gibi olsaydı,...
...Yeşu gökyüzündeki güneşi durdursaydı...
...dünyanın kendi eksenindeki dönüşü dururdu,...
...kıtalar birbiri üzerine devrilirdi,...
...dağlar uzaya uçardı,...
...ve dünya küle dönüşüp...
...güneşe çarpardı.
Nasıl oldu da bu eğlenceli haberleri atladılar?
Atladılar çünkü bunlar olmadı.
Ama olması gerekirdi.
Doğa kanunlarına göre bunlar olmalıydı.
Yoksa doğa kanunlarına inanmıyor musunuz, Bay Brady?
Sınıfta Charles Darwin ile birlikte...
...Kopernik'i de yasaklar mısınız?
Yeşu'dan bu yana...
...tüm bilimsel verileri reddeden bir kanun çıkarır mısınız?
Gezegenin dönüşü, dönüş süresi.
Doğa kanunları yaratıcımızın zihninde doğdu.
Onları değiştirebilir, iptal edebilir,...
...istediği gibi kullanabilir.
Bütün bu bilgeliğinle...
...bu basit gerçekleri idrak edemeyip,...
...bilimin havariliğini yapman...
...beni hep hayrete düşürmüştür.
Pekâlâ...
Şimdi şunu dinleyin.
Yaradılış, 4'den 16'ya.
"Kabil rabbin huzurundan ayrıldı..."
"...ve Aden bahçesinin doğusunda..."
"...Nod topraklarına yerleşti."
"Ve Kabil karısıyla yattı."
Hangi cehennemden çıktı bu kadın?
Kim?
Bayan Kabil. Kabil'in karısı.
Başlangıçta sadece Kabil, Habil, Adem ve Havva varsa eğer...
...bu fazladan kadın nerden geldi?
Bu konu üzerinde hiç düşünmüş müydünüz?
Hayır, bayım.
Onu bulmayı ateistlere bıraktım.
Sizi hiç rahatsız etmedi.
Beni hiç rahatsız etmedi.
Anlamaya hiç çalışmadınız.
Evet.
Başka birinin, komşu vilayette bir yerlerde...
...başka bir evren yarattığını düşünür müsün?
İncil benim için kafi. O bana yeter.
Herkesin öğrenme arzusu sizinki kadar olsaydı...
...dünyadaki eğitim düzeyi için korkardım doğrusu.
Bu kitapta çok sayıda "baba olma" var.
"ve Arpakşat, Şelah'ın babasıydı..."
"...ve Şelah'tan Ever oldu."
Vesaire vesaire.
Bunlar önemli kişiler mi?
İncilin kutsal erkek ve kadınlarının nesli.
Bütün bu çocuk yapma olayını nasıl yaptılar?
Ne demek istiyorsunuz?
Şey, demek istediğim yapılışı az çok...
...bugünküne benziyor muydu?
İşlem hemen hemen aynı.
Senin bilim adamlarının bir değişiklik yaptığını sanmıyorum.
Diğer bir deyişle...
...bu insanların hepsi akıl edip, seks adıyla da bilinen...
...normal biyolojik fonksiyonlarını yerine getirdiler.
Seksle ilgili ne düşünüyorsunuz, Albay Brady?
Bu sorunun amacı nedir?
Ben size bir baba, bir koca hatta bir başkan adayı olarak...
...seksle ilgili düşüncenizi sormuyorum.
Bir İncil uzmanı olarak burdasınız.
İncilin seks değerlendirmesi nasıldır?
İnsanın doğuştan gelen günahı olarak addedilir.
Ve bütün bu kutsal insanların kendileri,...
...doğuştan gelen günah sayesinde baba olmuşlar.
Vay...
Bütün bu günahlar, onları daha az kutsal yapar mı?
Sayın yargıç bunun amacı nedir?
Bertram Cates davası ile...
...bunların ne ilgisi var?
Albay Drummond, mahkeme bu sorgulama usulünün dava ile ilgisi...
...olduğu konusunda ikna edilmeli.
Bütün tanıklarımı reddettiniz.
Bana bıraktığınız tek tanığı...
...kendi tarzımda sorgulamama izin vermelisiniz.
Sayın yargıç...
...bütün kutsal şeyleri hor görerek savunmasını yaptığı için...
...burda kalıp...
...Bay Drummond'un alaylarına ve patavatsızlıklarına...
...katlanmak istiyorum.
İtiraz ediyorum! İtiraz ediyorum! İtiraz ediyorum!
Neye itiraz ediyorsun?
Ünlü ateist için kutsal olan birşey var mıdır ki?
Evet!
Bireysel insan aklı.
Bir çocuğun çarpım tablosunu ezberlemesinde...
...şu bağırdığınız "amin"lerdekinden, "kutsallığın kutsallığı"ndan...
...ve "şükür"lerden çok daha fazla kutsallık vardır!
Bir fikir, bir katedralden...
...daha büyük bir anıttır.
İnsanın bilgisinin gelişmesi...
...yılana dönüşen sopalardan yada ikiye ayrılan sulardan...
...daha büyük bir mucizedir.
Ama şimdi...
...Bay Brady bir efsaneyle bizi korkutuyor diye...
...tüm bu ilerlemeden vaz mı gececeğiz?
Beyler.
İlerleme asla ucuz birşey değildir...
...bedelini ödemek zorundasınız.
Bazen veznenin arkasında oturup "Tamam, telefon sahibi olabilirsiniz..."
"...ama mahremiyetinizi ve mesafenin büyüsünü kaybedeceksiniz"...
...diyen bir adam olduğunu düşünürüm.
"Bayan oy kullanabilirsiniz, ama bir bedeli var:"
"Ponpon veya jüponunuzun arkasına saklanma hakkınızı kaybedeceksiniz."
"Bayım, gökyüzünü fethedebilirsiniz..."
"...ama kuşlar sihirlerini kaybedecek..."
"...ve bulutlar benzin kokacak."
Darwin geldiğimiz yolu görüp,...
...hatırlayabileceğimiz bir tepeye çıkardı bizi.
Ama bu irfan ve bu bilgi için...
...tatlı Yaradılış manzumesine inanmaktan vaz geçmeliyiz.
İnanmaktan vaz geçmemeliyiz!
İnanç en önemli şeydir!
Öyleyse tanrı düşünme gücü ile neden bize eziyet ediyor?
Bay Brady, dünyadaki diğer yaratıkların aksine..
...onu ayağa kaldıran insandaki o gücü neden reddediyorsunuz...
...beyninin düşünme gücünü?
Peki ya öteki meziyetlerimiz?
Fil daha büyük,...
...at daha hızlı ve daha güçlü,...
...kelebek çok daha güzel,...
...sivri sinek çok daha doğurgan.
Basit bir sünger bile daha dayanıklı.
Yoksa sünger düşünür mü?
Bilmiyorum.
Ben insanım, sünger değilim.
Peki, sizce bir sünger düşünür mü?
Eğer tanrı süngerin düşünmesini dilerse...
...düşünür.
Sizce bir insanın bir sünger kadar ayrıcalığı olmalı mı?
Tabi ki.
Bu insan süngerle aynı ayrıcalığın kendisine tanınmasını istiyor.
Düşünmek istiyor!
Ama müvekkiliniz hatalı!
Aklı çelinmiş! Yanlış yola sapmış!
Neyin yanlış, neyin doğru olduğu...
...konusundaki kesin bilginizin bizde olmaması çok üzücü, Bay Brady.
Sizce bu taş kaç yaşındadır?
Taşların çağından ziyade...
...çağların değiştiremediğiyle ilgileniyorum.
Oberlin Üniversitesi'nden Dr. Page...
...bana bu taşın en az 10 milyon yaşında olduğunu söyledi.
Vay, vay...
Albay Drummond, sonunda bilimsel ifadelerin bazılarını...
...sinsice kullanmanın yolunu buldunuz.
Bakın, Bay Brady...
...bunlar tarih öncesi deniz canlılarının fosil kalıntıları.
Tam da bu eyalette bulundu.
Burdaki sıra dağların deniz altında kaldığı...
...milyonlarca yıl önce yaşamış.
Biliyorum.
İncil ayrıntılı bir tufan açıklaması yapar.
Ama sizin profesör tarihleri biraz karıştırmış.
Bu taş 6.000 yıldan eski olamaz.
Nerden biliyorsunuz?
İyi bir İncil alimi olan, Bishop Usher,...
...yaradılışın kesin gün ve saatini saptamıştır.
M.Ö 4004 yılında meydana gelmiştir.
Ah, evet, bu...
...bu...bu Bishop Usher'ın fikri.
Bu bir fikir değildir...
...dört dörtlük bir gerçektir.
Bishop eski ahitte belirtilen...
...peygamberlerin yaşlarını...
...dikkatli bir şekilde hesaplayarak bunu buldu.
Nitekim...
...tanrının yaratmaya M.Ö 4004 yılının 23 ekiminde...
...sabah saat 9'da...
...başladığını saptadı.
Standart doğu saatinde mi...
...yoksa Rocky Mountain saatinde mi?
Yaz saati değildir, öyle değil mi?
Çünkü Tanrı 4. güne kadar...
...güneşi yaratmamıştı.
Bu doğru.
Şu ilk gün...
...sizce 24 saat uzunluğunda mıydı?
İncil bir gün diyor.
Güneş yoktu.
Ne kadar uzunlukta olduğunu nasıl biliyorsunuz?
İncil bir gün diyor.
Peki normal bir gün müydü, 24 saatlik tam bir gün müydü?
Bilmiyorum.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Düşünmediğim şeyler hakkında...
...düşünmem.
Her zaman düşündüğünüz şeyler hakkında mı...
...düşünürsünüz?
25 saat olması mümkün değil mi?
Ölçmenin bir yolu yoktu. Söylemek de mümkün değil.
25 saat olamaz mı?
Olabilir.
O halde siz...
...yaradılış kitabındaki ilk günün uzunluğunun...
...belirsiz olabileceğini söylüyorsunuz.
Ben sadece...
...24 saatlik bir günün şart olmadığını söylüyorum.
30 saat olabilir.
Bir hafta olabilir.
Bir ay olabilir, bir yıl olabilir.
Yüz yıl olabilir...
...ya da on milyon yıl olabilir!
Protesto ediyorum!
Bu sadece konu dışı olmakla kalmıyor...,
...kanun dışı da!
Bay Drummond'un sorgusunun amacını bilmek istiyorum.
Ne yapmaya çalışıyor?
Ne yapmaya çalıştığını ben sana söyleyeyim.
İncil’e ve Tanrıya olan inancı yıkmak istiyor.
Bu doğru değil, ve sen de bunu biliyorsun.
İncil bir kitaptır.
İyi bir kitaptır, ama sadece bir kitap değildir.
İncili yazan kişiyle konuşan...
...Yüce Tanrının sözleridir o.
Tanrının Charles Darwin ile konuşmadığını nerden biliyorsunuz?
Biliyorum, çünkü tanrı o adamın öğretilerine...
...karşı çıkmamı söylüyor bana.
- Tanrı sizinle konuşur mu? - Evet!
- Ne yanlış, ne doğru size söylüyor. - Evet!
- Siz de buna göre davranıyorsunuz. - Evet!
O halde sen, Matthew Harrison Brady,...
...hitabet, parlamento gibi şeylerle...
...dünyanın geri kalanına Tanrının emirlerini iletiyorsun!
Güzel! Nebraskalı peygamberle tanışın!
İşler söyle mi oluyor?
İşler şöyle mi oluyor?
Tanrı Brady'e neyin iyi olduğunu söyler.
Brady'e karşı çıkmak, Tanrıya karşı çıkmaktır.
Hayır! Her insan hareketlerinde özgürdür!
Öyleyse Bertram Cates Hillsboro cezaevinde ne arıyor?
Bay Cates'in okullarda yalnızca Darwin'in öğretilmesini isteyen bir kanunu...
...parlamentoya dayatacak...
...etkisi ve güçlü bir sesi olduğunu mu sanıyorsun?
Saçmalık! Saçmalık!
Dünyada tek bir büyük gerçek vardır.
İncil...
...Brady'e göre İncil!
Tanrı Brady ile konuşur, Brady dünyaya bildirir.
Brady, Brady, herşeye kadir Brady!
Tanrı...Tanrı benim gücümdür.
Sıradan bir insanın,...
...diyelim ki bir Cates veya bir Darwin'in,...
...Tanrının kendilerine fısıldayabileceğini, Brady'nin aksini düşünmenin de...
...kutsal olabileceğini düşünecek cesaretleri olduğunu varsayalım.
Bir insan kendi kendini peygamber ilan etmiş biriyle...
...aynı fikirde olmadığı için cezaevine mi gitmeli?
Ahitleri yay.
Hadi Brady'nin kitabını yapalım.
Tevrat'a büyü yaparız...
...ve seni güzelce Sayılar ve Tesniye’nin arasına yerleştiririz.
Dostlarım!
Sayın yargıç, yoldaşlarım,...
...bayanlar ve baylar!
Tanık gidebilir!
Hepiniz ne için tanıklık yaptığımı biliyorsunuz.
İnanıyorum...
...Yaradılış Kitabı'nın doğruluğuna inanıyorum.
Mısırdan Çıkış'a, Levililer'e, Sayılar'a ve Tesniye'ye...
...Yeşu'ya, Hâkimler'e, Ruth'a, 1.Samuel'e,...
...2. Samuel'e, 1. Krallar'a, 2. Krallar'a...
İşaya'ya, Yeremya'ya, Ağıtlar'a, Zekeriya'ya...
Yarın sabah 10'a kadar oturuma ara verilmiştir.
Matt.
Matt, hayatım.
Hadi eve gidelim.
Eve mi?
Otele dönelim.
Kim o?
Nerede?
Onunla konuşmam gerek!
Şimdi olmaz, Rachel. Kendini iyi hissetmiyor.
Evet, şimdi.
Benim kabahatim olmadığını Bert'e söylemek zorunda.
Rachel, lütfen sessiz ol. Uyuyor.
Neden sessiz olacakmışım ki?!
Tüm dünyanın Matthew Harrison Brady'nin...
...şarlatan olduğunu bilmesini istiyorum.
Rachel!
Özür dilerim.
Bugün öğlen...
...kendimi yatakta buldum.
Rüya görüyordum. Sanık sandalyesindeydim...
...zincirlenmiştim.
Beni bırakması için ona yalvarıp, durdum.
Oh, Rachel. Rachel, hepimiz için bu bir kâbus.
Ama benimki gerçekti.
Yardım için kocana gittim.
Ona kalbimi açmam için beni yüreklendirdi...
...sonra da sözlerimi çarpıttı.
Beni oyuna getirdi.
Neden, neden bunu yaptı?
Bilmiyorum.
Neden yaptı, bilmiyorum.
Belki de onun için çok şey ifade ediyordu.
Belki de yorulmuştu yada korkmuştu.
Matthew Harrison Brady'nin...
...nerdeyse Tanrı kadar yüce bir insan olduğunu...
...öğrettim öğrencilerime.
Şimdi onlara ne öğretmemi istiyorsunuz.
O hâlâ aynı adam.
Hayır, böylesine kötü şeyler yapabiliyorsa eğer...
...o kötü biri olmalı.
O zaman temsil ettiği herşey de...
...kötü olmalı.
Kes şunu! Kes şunu!
Gençler çok saf olabiliyor.
İyi ve kötü hakkında ne biliyorsun?
Bir insanın tüm hayatından...
...anladığın nedir?
Bana ihanet etti.
Sen kendine ihanet ettin.
Kocamı bir aziz olarak görüyorsun...
...o zaman söylediği ve yaptığı herşey doğru olmalı.
Sonra onu şeytan olarak görüyorsun...
...o zaman da söylediği ve yaptığı herşey yanlış olmalı.
Kocam ne bir aziz, ne de bir şeytan.
O sadece bir insan...
...ve hatalar yapar.
Onu nasıl savunabiliyorsunuz?
Savunduğum o değil.
Bu adamla yaşadığım ve senin gibi insanların...
...sorumluluğunu taşıyışını seyrettiğim 40 yılı savunuyorum ben.
Yanlış yapsa bile...
...hiç değilse birşeyleri savunuyor.
Sen neyi savunuyorsun?
Bertram Cates'e inanıyor musun?
Ben kocama inanıyorum.
Sen neye inanıyorsun?
Matt.
Dalmışım.
Senin için ne yapabilirim çocuğum.
Artık sizin çocuğunuz değilim, Bay Brady.
Ne sizin...
...ne de bir başkasının.
Ne...
Ne istiyor, Sarah?
Kırıldı, Matt.
Onu kırdın.
Oh, Matt,...
...daima iyi bir insan oldun.
Ta en başından beri seni bu yüzden sevdim.
İnsanlar hatalar yaptığını, yanlış kararlar verdiğini söyledi.
Üç kez başkan olabilirdin...
...ama senden asla şüphe etmedim, Matt.
Çünkü kararların dürüsttü.
Kazanmak uğruna asla ilkelerinden taviz vermedin.
Niyetim onu kırmak değildi.
Sarah...
Sarah, burdaki bir zafer en az 1000 yıl...
...tanrı için bir anıt olabilir.
Ama Matt,...
...her insan kendi anıtını kendi dikmek zorundadır.
Sen bunu onlar için yapamazsın, Matt.
Yaparsan senin anıtın olur, onların değil.
Ve bir kusur buldukları anda onu yıkarlar.
Benim kusurlu olduğumu mu söylemek istiyorsun, Sarah?
Bu öğlen sonrası senden vazgeçtiler, Matt.
Beni anlamadılar.
Anlamalarını sağlayacağım!
Anlamak zorunda kalacaklar.
Konuşmam? Konuşmam nerede?
Matt.
Dinlemelerini sağlayacağım.
Matt!
Konuşmam nerde? Onu bulmalıyım!
Anlamalarını sağlayacağım!
Matt, lütfen heyecanlanma.
İşte...işte burda. Herşey burda yazılı.
Sarah.
Bu sadece bir dava değil.
Yargılanan Tanrının kendisi.
Beni...beni dinlemek zorunda kalacaklar.
Beni dinleyecekler.
Dinleyecekler, tatlım.
Anne, bana güldüler.
Sus, bebeğim.
Bana güldüklerinde, buna dayanamıyorum.
Herşey yolunda, bebeğim.
Herşey yolunda.
Güldüler.
Bebeğim.
Deneme, deneme; 1, 2, 3, 4.
1, 2, 3, 4, deneme.
Deneme; 1, 2, 3, 4.
1, 2, 3, 4
Bana temiz gömlek getirmişsin.
Bert, babamı terk ettim.
Herşeyi yüzüme gözüme bulaştırdım, değil mi?
Senin suçun değildi, Rach.
Brady'nin herşeyi nasıl çarpıtabildiğini--
Onun suçu değildi.
En baştan bunu yapmalıydım.
İstediğim...
Rach...
Söylemek zorunda değilsin.
Sadece burda olduğun için mutluyum.
Hadi, otur.
Yeniden bizim tarafa hoş geldiniz, Bayan Brown.
Bu nedir?
Mikrofon.
Yayın için mi?
Chicago WGN'ye direkt bağlantı var.
Jüri döner dönmez...
...kararı yayımlayacağız.
Ha, radyo.
Tanrım, bu bir sürü duvarı yıkacak.
Radyoda "Tanrım" diyemezsiniz.
Hangi cehenneme diyemezmişim?
"Cehennem" de diyemezsiniz.
Kısır bir eğlence kaynağı olacak.
Evet, Albay...
...ciğerlerinizi rahat ettirecek küçük bir oyuncak.
Radyo.
Siz ona fısıldarsınız,...
...o hoparlörleriyle bir milyon insana bağırır.
Ne dersin?
Yüzlerinden anlayabiliyor musun?
Herkes kalksın.
Dikkat, dikkat. Mahkeme,...
...Eyalet-Bertram Cates davası için toplanıyor.
Pekâlâ. Devam edin.
Bayanlar, baylar, ben Harry Esterbrook.
Sizlere Hillsboro'daki adliye sarayından sesleniyorum.
Jüri, tarihi Hillsboro maymun davasındaki kararını açıklamak üzere yerini aldı.
Yargıç makamına oturdu.
Birazdan Bertram Cates'in suçlu mu yoksa masum mu bulunduğunu öğreneceğiz.
Keşke size bugün, bu salondaki gerilimi tarif edebilsem.
Sözlü ve yasal unsurlar...
Bir dakika lütfen.
Lütfen bizden ayrılmayın.
Bütün sabahı telefonda vali yardımcısıyla görüşerek geçirdim.
Gazeteler bize karşı pek de nazik değil.
Başkentteki çocuklar durumun yatışmasına izin verirsen...
...bunun bir zararı olmaz diye düşünüyorlar.
Dur bir dakika, Jason. Yasaya karşı yükümlülüklerim var.
Tabi ki var, Merle,...
...ama sizin seçimlerin de yaklaştığını unutma.
Jürideki beyler, bir karara vardınız mı?
Evet, efendim...sayın yargıç... vardık.
Oy birliğiyle alınan jüri kararı ile...
...Bertram Cates işlediği iddia edilen tüm suçlardan suçlu bulunmuştur.
Evet, bayanlar baylar, yargıç Coffey'in okuduğu...
...jüri kararını duydunuz.
Bertram Cates, öğretmen, kilit taşı ve sanık durumunda ve...
...eyaletimizdeki en büyük etik mücadelelerin birinde...
...Bertram Cates suçlu bulundu.
Hukuk yerini buldu.
Ama bu mahkeme salonunda olanların yankıları...
...gelecekte daha iyi anlaşılacak.
Sessizlik, lütfen. Sessiz olun.
Ayrılmayın, lütfen.
Mahkeme hâlâ devam ediyor.
Lütfen artık şunu kaldırın.
Mahkemenin kararını dinlemek üzere...
...tutuklu ayağa kalksın.
Bert, hüküm açıklanmadan önce...
...bir açıklama yapmak ister misin?
Sayın yargıç, ben hatip değilim.
Son bir kaç gündür dinlediğiniz kişilerdeki...
...hitabet yeteneği ben de yok.
Yalnızca bir öğretmenim.
Artık değilsin!
Öğretmendim.
Sanırım--
Adaletsiz bir yasayı ihlal etmekten suçlu bulundum.
Geçmişte yaptığım gibi gelecekte de bu kanuna...
...elimden geldiğince karşı koymaya devam edeceğim.
Bertram Cates, mahkeme sizi umumi kanunun...
...37.cildinin 31424 no'lu maddesini ihlalden...
...suçlu bulmuştur.
Bu ihlal para cezası veya...
...hapisle cezalandırılabilir.
Fakat bu maddenin ihlali daha önce hiç olmadığından...
...mahkemeye karar verirken örnek olacak bir emsal bulunmamaktadır.
Mahkeme Bertram Cates'e...
...para cezası verilmesini uygun görmüştür...
...100 Dolar.
Şey..siz...
...100 Dolar mı dediniz, sayın yargıç?
Doğru.
Duruşma bitmiştir.
Ama sayın yargıç, iddia makamı bunu kesinlikle kabul etmiyor.
Bu çok önemli bir dava.
Mahkeme çok daha ağır bir ceza vermeli.
İtiraz ediyorum.
Bu suçlunun tüm dünyaya örnek olmasını sağlayacak bir ceza--
Bir dakika, bir dakika.
Para cezasının miktarı beni alakadar etmiyor.
Çünkü Bertram Cates'in, herhangi bir para cezasını...
...ödemek gibi bir niyeti yok.
Bir Dolar bile olsaydı ödemeyecekti.
Bu kararı temyiz mahkemesine götüreceğiz.
Mahkeme temyiz hazırlıklarımız için bize 30 gün verebilir mi?
Kabul edildi.
Mahkeme kefaleti 200 Dolar olarak belirledi.
Dava bir sonuça bağlandı sanırım.
O halde mahkeme sona ermiştir.
Sayın yargıç, mahkemenin izniyle...
...önceden hazırlamış olduğum düşüncelerimi...
...kayıtlara geçmesi için kısaca okumak istiyorum.
İtiraz ediyorum.
Bay Brady düşüncelerini...
...uzun, kısa, nasıl isterse...
...toplantı çadırlarında ve politik kampanyalarda okumakta özgürdür.
Ama Hillsboro'daki işimiz sona erdi.
Savunma, mahkeme sona ermiş gibi hareket edecektir.
Ama birkaç notum--
Hepimiz onları dinlemeyi çok isteriz, efendim.
Ama Albay Drummond'un prosedürle ilgili kast ettiği anlaşılmıştır.
Eminim ki burdaki herkes duruşma sonrası kalıp...
...nutkunuzu dinlemek isteyecektir.
Mahkeme belirsiz bir tarihe ertelenmiştir.
Dostlarım, sevgili dostlarım!
Lütfen beni dinleyin!
Yurttaşlarım ve görünmez dinleyici dostlar,...
...antik zamanlarda kutsal Sina'nın...
...kutsal tepelerinden bizi koruyup...
...ve burada, bu mahkeme salonunda...
...bu mahkeme salonunda...
Hayır, hayır.
Anılan devirden beri...
...onlar dağlara baksa da...
...her nerde olursa olsun, açlığın en kötüsünü...
...umutsuzluk ve karanlıkta kaybolmayı bilen insanın bedeni...
...burda, bu mahkeme salonunda...
...zindana, ateşe ve kılıca rağmen hâlâ yaşıyor.
Eskimo turtası 5 sent!
Eskimo turtası!
Bal gibi!
Verdiğiniz paraya değer. Eskimo turtaları.
...bir kanundur.
Antik zamanlarda kutsal Sina'nın kutsal tepelerinden...
...bizi koruyup, siper olan kanun geldi.
Ve burada, bu mahkeme salonunda...
...atalarımızın inancının...
...haklı çıktığını gördük.
Zindana, ateşe ve kılıca rağmen hâlâ yaşıyor.
Kutsal sözcüğü nerde duyarsak duyalım...
...yüreklerimiz nasıl da neşeyle doluyor.
Atalarımızın inancına, kutsal inanca...
...sizlere sadık kalacağız...
...ölene dek...
Matt!
Oh, tanrım. Matt!
Geri çekilin. Bırakın biraz hava alsın.
Tanrım, bize mucizeni göster...
...ve kutsal peygamberimizi kurtar!
Doktor çağırın!
Matthew Harrison Brady'siz...
...bir dünya düşünemiyorum.
Bana Baltimore Herald'ı bağlayın, lütfen.
Neden öldüğünü söylediler mi?
Midesi yüzündenmiş.
Onda bir azamet vardı.
Anma yazısına bunu yazabilir miyim?
Belanı da yaz...
...memnuniyetini de.
30 yıldır ölü olan biri için...
...anma yazısı nasıl yazılır?
Santral!
Baksana, rahibe ne demişti?
Bence o çok uygun olur.
Kendi anma yazısını söylemişti.
Nereye koydun şunu?
İşte burda.
Onun kitabı.
Süleyman'ın Özdeyişleri'ydi, değil mi?
"Ailesine sıkıntı çektirenin...
...mirası yeldir..."
"...ahmaklar da bilgelerin kulu olur."
Vay...
Vay be, Albay Drummond, bu yıl laik hasadında bir artış var.
Biliyor musun, Hornbeck...
...senden iyice sıkılmaya başladım.
Neden?
Ağzını her açtığında...
...öfkeden başka birşey çıkmıyor.
Biliyorsun, bu tipik bir avukat numarasıdır.
Suçlayanı suçlamak.
Neyle suçlanıyorum?
Vicdana karşı gelme,...
...birinci derece aşırı duygusallık.
Neden, bir insanın ömrünü silip atmayı reddettiğim için mi?
Hayır, onun hakkındaki düşüncemi biliyorsun...
...ben de seninkini biliyorum çünkü.
Bu yüzden Ağıtlar'ı karacahile bırakalım.
Nedir bu? Fanatiklere müşfik davran haftası mı?
Neden onun için zırlamamız gerekiyor?
Öldüğü için mi? Oh, hayır.
Zaten, ömrü boyunca...
...kendisi için yeterince ağladı o.
Nebraska, Weeping Water'dan...
...ulusal gözyaşı kanalı.
Tek kişilik Mississippi'ymiş gibi...
...memleketi su bastı.
Onun ne olduğunu biliyorsun...
...İncil sallayan bir dolandırıcı.
O bedende bir zamanlar bir dev yaşardı...
...ama Matt Brady kayboldu.
Tanrıyı çok yükseklerde,...
...çok uzaklarda aradı çünkü.
Sen...sen ikiyüzlüsün.
Sen bir sahtekârsın.
Tanrıya inanan bir ateist.
Evet, en az onun kadar dindarsın.
Herşey senin için değirmeninde öğütülecek tahıl, öyle değil mi?
Güzel, öğütmeye devam et.
Brady geçmiş, Cates gelecek.
Tanrım, bugün burda olanların...
...manasını anlamıyor musun?
Bugün olanların hiçbir anlamı yok.
Senin bir anlamın yok.
Boş gömlek kolunu gösteren,...
...insanların hissettiği, arzuladığı, mücadele ettiği herşeye...
...yılışık yılışık gülen bir hayalet gibisin.
Sana acıyorum.
Bana mı acıyorsun?
Sana dokunan,...
...seni ısıtan birşey yok mu?
Her insanın bir rüyası vardır.
Sen neyi düşlüyorsun?
Neye ihtiyacın var?
Hiçbir şeye ihtiyacın yok, öyle değil mi?
İnsanlara, aşka, bir fikre sıkıca sarılmak...
Seni zavallı serseri.
Yapayalnızsın.
Öldüğünde mezarının üzerinde biten otları yolacak kimse olmayacak.
Ne kimse yas tutacak, ne de beddua okuyacak.
Yapayalnızsın.
Yanılıyorsun, Henry.
Sen orda olacaksın.
Sen ideal örneksin.
Yalnız olma hakkımı başka kim savunurdu?
Çeviri: Günebakan
...Tanrının gelişinin ışığını gördü
Gazap üzümlerinin saklandığı
Bağbozumunda geziniyor
Çevik kılıcının
Öldürücü şimşeğini saldı
Hakikati ilerliyor
Işık, ışık Şükürler olsun
Hakikati ilerliyor